තිසර තුඩට තුඩ නගන්න ඉඩ හරින්න රාධා

කවුරුත් අහල තියෙන රාධා හා ක්‍රිශ්ණාගේ කතාව පාදක කරගනිමින් ලියැවෙන ශ්‍රී ජයදේවයනගේ ගීත ගෝවින්දය මේ ගීතය සදහා වස්තු බීජය සපායා ඇති සෙයකි. මේ ගීතය ගැන මාගේ අවධානය යොමු කලේ මාගේ මිතුරෙක්.. ඒ පිළිබද ඔහුට මම ස්තූතිවන්ත විය යුතුයි. මේ ගීතය තරම් ශෘංගාරය කැටි කල ගීතයක් තිබේද යන්න හිතන්නවත් බැරි තරම්.. ගීතය පුරාවට කියැවෙන කතාන්දරය පිළිබදව හාංකවිසියක්වත් නොදැන මේ ගීතය විදින්න පුළුවන් තරම් අපූර්ව සංගීතයක්ද මේ ගීතය සතු වෙනවා. ඩබ්ලිව් ඩී ආරියසිංහයන්ගේ හඩින් ගැයෙන මේ ගීතය සදහා සංගීතය සපයා තියෙන්නේ ගුණදාස කපුගේ ශූරීන් විසිනුයි. රත්න ශ්‍රී විජේසිංහයන් මේ ගීතය ලියන්න පාදක කරගෙන තියෙන කතාවත් එහි ඔහු තෝරාගෙන ඇති කොටසකත් අපූර්වත්වය වැඩි කරන්න සමත්වෙලා තියෙනවා.

ගීතයේ තතු කියන්නට මත්තෙන් රාධා හා ක්‍රිශ්ණා කතාවේ ගීතය සදහා පදනම් වූ කොටස මතක් කල යුතු යැයි සිතමි. රාධා හා ක්‍රිශ්ණා දෙපලගේ ආදරය පිලිබද කතා අපමණ තිබේ. ක්‍රිශ්ණා යනු වසදඩු වයන ගොපලු තරුණයෙකි. මේ වන විට රාධා ඔහුගේ බිරිද බවට පත්ව ඇත. ක්‍රිශ්ණා ගොපලු රැහේ අනෙකුත් ගෝපිකාවන් හා ඇසුරට වැටීම නිසා රාධා ඔහුගෙන් මිදී දුකින් කාලය ගත කරයි. ඔවුන් වෙන් වූ පසු දෙදෙනාම එකිනොගෙන් වෙන්ව තම ආදරයේ සොදුරු නිමේශයන් මතක් කරමින් කාලය ගත කරයි. නමුත් එකිනෙකා වෙත දෙවැනි වීමේ අකමැත්ත නිසාවෙන්ම ඔවුන් තවමත් විරසක පෙම්වතුන්.. ඇය, ඔහු කල දෙය නිසා නොදෙවෙනි වන අතර ඔහු පුරුෂයෙකු නිසා නොදෙවෙනි වූවා විය යුතුය.

කෙසේ හෝ වේවා මේ ගැටුම සමතයකට පත් කිරීම සදහා රාධාවන්ගේ මිතුරියක් ක්‍රිශ්ණා සොයා යන්නට විය. එවිට ඇය දකින්නේ ක්‍රිශ්ණාවන් වෙනත් ගොපලු කාන්තාවක් සමග ඇසුරේ සිටින අයුරකි. ඒ පිළිබද මිතුරියට සැල කර රාධාවන් කැදවන ඇය, රාධාවන් හා ක්‍රිශ්ණා එක් කරන්නේ අනේක කරුණු කියා දීමෙනි. කෙසේ හෝ ක්‍රිශ්ණා තමා වෙත ආවද ඔහු නැවත එසේ නොකරනු  ඇතැයි ඇයට විශ්වාසයක් නැත. මෙවැනි සිතිවිලි අතර සිටිනා රාධාවන් පිළිබද කතාව අවසාන වන්නේ හිමාලය පාමුල ගලා යන යමුනා ගං තීරයේ රාධා හා ක්‍රිශ්ණා අභිරමණය කිරීමෙනි. රත්න ශ්‍රී විජේසිංහයන් තම නිර්මාණය මගින් ස්පර්ශ කරන්නේ කතාවේ අවසාන කොටසයි. 

තිසර තුඩට තුඩ නගන්න ඉඩ හරින්න රාධා
මහද සුරත් නෙලුම් කැකුල දැදුරු වෙන්න පාරා
දුනු දියෙන් මිදී මදරද රාව නගන මීපා
ලලිත ලවන සිඹ රඟන්න ඉඩ හරින්න රාධා

කාව්‍යය විසින් කාන්තාවන්ගේ පියයුරු වර්ණනා කිරීම සදහා යොදා ගත් සුලභ උපමාව මෙහදීද භාවිතා කර ඇති අතර කාන්තාවගේ රතිකාමී හැගුම් ඇවිස්සෙද්දී සිදුවන සිදුවීම් මෙහිදී රත්න ශ්‍රී විජේසිංහයන් මතු කරන්නේ රාධා හා ක්‍රිශ්ණාවන් රමණය සදහා පිවිසෙන අයුරයි. ඇයගේ තොල් සිඹිමින් ඇය හා එක්වීමට පියවර තබන ඔහු රාධාවන්ට පවසන්නේ තමා සමග අමනාප නොවී ඔහු හා රමණය සදහා එක්වීමට සිතට ඉඩ දෙන ලෙසයි.

කොලොම් වන හිසේ මුවරද
මමන මද පොදින් සීතල
වපුල කලාපේ මංගල
යහන් සලුව සෝදා
සුසුම් නලින් වියැලෙන්නට
ඉඩහරින්න රාධා

කෙලොම් වනයක් එනම් අශෝක මල් වනයක එක්වන මොවුන් පිළිබද කියද්දී ඔවුන් සිටි පරිසරය පිලිබදව පවා ගීතය තුල කැටි කර ඇති අයුරකි. අශෝක මල් පිපුණු වනයක මල් වලින් නැගෙන සුගන්ධය වසන්තය සිහිගන්වමින්ම සීතල පිලිබද මතක් කරමින් මෙය වසන්තයේ ආරම්භය බවත් කියා පායි. ඒ මෙන්ම එය රාධාවන්ගේ සිත මෙත් පිරී තිබූ තමන් වෙත නොවූ ක්‍රිශ්ණාවන්ගේ සිතිවිල තමා වෙත ලග වීම තමාට වසන්තය පැමිණියායැයි පැවසීමක් ලෙසද පෙන්නුම් කර ඇත. රමණය අවසානයේ සිදුවන සිදුවීම් හා ඇයගේ සුසුම් විලාසයන් පවා එක්කොට රත්න ශ්‍රී විජේසිංහයන් මේ පවසන්නේ අන්තයක වූ හරුපයක් නොවේද? සාහිත්‍යය තුල පැවසූ හරුපයක් තේරුම් ගැනීම සාහාත්‍ය තුලින්ම විය යුතුය. කෙසේ වුවද දැන් ඔහු හා ඇය රමණය කර අවසන්ය. ඇය තවදුරටත් ක්‍රියාකාරී නොවේ. ක්‍රිශ්ණාවන් ඇයට වෙහෙස නිවාගන්න යැයි පවසන්නේ ආදරයෙන් තුරුලුව හිදිමින්ම විය යුතුය. ඒ ඔහු තවමත් ඇය හා සංවාසයේ යෙදීම අවසන් නොමැති බව පෙන්වීමක් නොවන්නේද? කාමයට අවසානයක් නොමැති බව කියා පාමින් ඔහු ඇය හා තවමත් තුරුලුව හිදින්නේ ඇයගේ විඩාව සංසිදෙන තුරුය. නමුත් ඇය සුරාන්තයට පත්ව ඇත. 

නියඟලා මලින් සෝබන
කළිඳු ගංතෙරේ වන ගැබ
දියගෙවල පිරුනු උණුසුම
නිවාලන්න රාධා
ලහෝපලු සිහිල හෙල්මැලි
සඳුන් කල්ක තවරා

අවසානයේ ඇයගේ සිත යලිත් ක්‍රිශ්නාවන් වෙතන් කෙනෙකු වෙත යාවි යන සිතිවිල්ල ඇතිවේ. මේ වෙනස ක්‍රිශ්ණාවන් දකී. නමුත් ඇයට තවදුරටත් ඔහු හා සංවාසයේ යෙදීමට අවැසි නොවේ. එවන් හැගීම් ඇය තුල නැත. එවිට ජනශ්‍රැතියේ එන කෙම් ක්‍රමයක් තක් කර දෙන්නේ ක්‍රිශ්ණාවන්ය. ඒ සදුන් කල්ක සකස් කර ශරීරයේ විවිධ ස්ථානවල තවරා ගැනීමෙන් සුනරාන්තය පමා කරවා ගත හැකිය යන්නයි. ඔහුට ඇය හා එක්වී සෑහෙන කාලයක් ගතවී ඇත. ඒ නිසා ඇය නැතිව ගිණියම් වූ ඔහුගේ ශරීරය නිවන්නට ඇය හා තව තවත් සංවාසයේ යෙදීමට ඔහුට අවැසිව ඇත. පෙර අශෝක මලින් ගැවසි වනයක් වූ ඇගේ සිත දැන් නියගලා මල් වනයක් කරන්නේ ඇයගේ සිතිවිලි සියල්ල පේලි දෙකකට ගොනු කරමිනි.

රචකයා විසින් දීර්ඝ සිදුවීමක් පද පේලි කීපයකින් ගෙනහැර දක්වා ඇති අයුරු අපූරුය. අද ගීත කලාවේ භාවිතා කර ඇති උපරිම කාමය පිළිබද අමු අමුවේ කියැවෙන ගීත සියල්ලම එක් කලත් මේ තරම් ශෘංගාරය දක්වා ඇති ගීතයක් සකස් කල නොහැක. ඒ තරමින්ම මේ ගීතය තුල කියැවෙන කතාව අපූරුය. නමුත් අද දකින්නට ලැබෙන ගීත ක්‍රමයෙන් කීවා නම් මෙය අමුම අමු කුණුහරුපයක් පමණක්ම වනවා නොවේද? හරුපය පවා සාහිත්‍යය තුල ගිල්වා තැබීමෙන් අපූර්ව නිර්මාණ බිහිවන බවට මෙයට වඩා හොද උදාහරණ කෙසේ සපයන්නද? රන්ත ශ්‍රී විසින් විරචිත අපූරු නිර්මාණයක් වන මෙය දැන් අසා බලන්න මේ ගීතයේ අරුත සමග වින්දය කෙතරම් වෙනස්ව ඇත්දැයි සිතන්න... 
 

තිසර තුඩට තුඩ නගන්න
ඉඩ හරින්න රාධා
මහද සුරත් නෙලුම් කැකුල
දැදුරු වෙන්න පාරා
දුනු දියෙන් මිදී මදරද
රාව නගන මීපා
ලලිත ලවන සිඹ රඟන්න
ඉඩ හරින්න රාධා

කොලොම් වන හිසේ මුවරද
මමන මද පොදින් සීතල
වපුල කලාපේ මංගල
යහන් සලුව සෝදා
සුසුම් නලින් වියැලෙන්නට
ඉඩහරින්න රාධා

නියඟලා මලින් සෝබන
කළිඳු ගංතෙරේ වන ගැබ
දියගෙවන පිරුනු උණුසුම
නිවාලන්න රාධා
ලහෝපලු සිහිල හෙල්මැලි
සඳුන් කල්ක තවරා

ගායනය - ඩබ්ලිව් ඩී ආරියසිංහ
පද රචනය - රත්න ශ්‍රි විජේසිංහ
සංගීතය - ගුණදාස කපුගේ

මෙගා පික්සල් බිලියන 24.9ක පින්තූරයේ කතාව

මම මේ ලියන්න යන්නේ මේ දවස් වල මුහුණු පොත පුරාම කතාබහට ලක්වෙලා තියෙන පින්තූරයක් ගැන විස්තරයක්. ඒ තමයි මෙගා පික්සල් බිලියන 24.9ක් වන චීනයේ චන්ද්‍රිකාවක් මගින් ගත්තා යැයි කියන පින්තූරයක්. මෙය කෙතරම් විශාල කර දැකිය හැකිදැයි කීවොත් අවසානයේ අවසාන මිනිසෙකු පවා පැහැදිලිව දැකිය හැකි වන අයුරින් නිර්මාණය කර තිබෙනවා.

මේ ඒ පින්තූරය බලන්න යන්න තියෙන සබැදිය

දැන් අපි බලමු මේ පින්තූරය ලැන පැහැදිලි කර ගන්නේ කොහමද කියල. ඇත්තටම මේ පින්තූරය දන්ද්‍රිකාවකින් ගත්තු ඡායාරූපයක් නම් නෙවෙයි. එහෙමත් නැතිනම් අධික විභේදනයක් ඇති කැමරාවකින් ගත්තු එකකුත් නෙවෙයි. ඇත්තටම මේක පින්තූර දහස් ගානක් එකතු කරල හදපු එක ඡායාරූපයක් යැයි කීවොත් තමයි වඩාත් නිවැරදි වෙන්නේ.

කොහොමද එහෙම පින්තූරයක් ගන්නේ.....?

දැන් මම කියන්නම් මේ පින්තූරය ගන්නේ කොහෙමද කියල... මේ වගේ පින්තූරයක් ගන්න ආරම්භ කරන්න අපිට වුනත් පුළුවන් නමුත් ගැටලුව තියෙන්නේ අවසාන ප්‍රතිපලය ගන්න තරම් විදිහක් නැතිකම. 

මේ පින්තූරය ඇතුලේ ක්‍රමවේද දෙකක් භාවිතා වෙනවා. එකක් තමයි පරිදර්ශන ඡායාරූප ලබා ගැනීම එහෙමත් නැතිනම් Panoramic Images සකස් කිරීම.. ඒ ගැන කියවන්න මෙතැනින් යන්න. 

දෙවැන්න තමයි Focusing Stacking තාක්‍ෂණය භාවිතා කිරීම.. ඒ ගැන කියවන්න මෙතැනින්....

මෙන්න මේ ඉහත කියපු ක්‍රම දෙකම භාවිතා කරල අපිට මේ විදිහේ ඡායාරූපයක් සකස් කර ගන්න පුළුවන්...

එතකොට මොකක්ද දුෂ්කරතාවය වෙන්නේ...? ඇයි එහෙම ඒවා අපේ අය නොකරන්නේ.....?

ඒකට හේතුව තමයි අවසාන ප්‍රතිඵලය ගන්න ඕන කරන තරමේ ගබඩා පහසුකම් හා පරිගණක පහසුකම් නොමැති වීම. 

දැන් මම කියන්නම් මේ කවුරුත් කතා කරන පින්තූරය ගැන පොඩි විස්තරයක්.. මේ පින්තූරය අරන් තියෙන්නේ Shanghai වල තියෙන Oriental Pearl Tower එක මුදුනේ ඉදන් තමයි අරගෙන තියෙන්නේ.. මේ පින්තූරය අරගත්තු සමාගම කියන විදිහට නම් මේ පින්තූරය පික්සල් බිලියන 195කින් සමන්විත වෙනවා. එය අංශක 360ම පේන විදිහට අරගෙන තියෙන්නේ සම්පූර්ණ වශයෙන් පින්තූර දහස් ගානක එකතුවකින්.

වෙන මේ ජාතියේ පින්තූර නැද්ද

ඔයාල මේ කතා කරන පින්තූරය දැනට ලෝකයේ තියෙන තුන්වන විශාලම ඡායාරූපය වෙනවා. ඒ වගේම ආසියාවේ තිබෙන විශාලතම ඡායාරූපය වෙනවා. මෙන්න ඒ ගැන ලිස්ට් එකක් විදිහට..

1. මැලේෂියාවේ ක්වාලාලාම්පූර් හි ඡායාරූපය ගිගා පික්සල් 846කින් යුක්තව 2014 වර්ෂයේදී පින්තූර 31000 කට අධික ඡායාරූප ප්‍රමාණයකින්

2. සදෙහි උත්තර ධ්‍රැවය ප්‍රදේශයේ මතුපිට ඡායාරූපය ගිගා පික්සල් 681 කින් යුක්තව 2010-2013 කාලයේදී ඡායාරූප 10581කින් සකස් කර ඇත

3. පැරගුවේ හි පැරණි නගරය ගිගා පික්සල් 405කින් යුක්තව 2018 දී පින්තූර 8000ක එකතුවකින්

4. Murcia Coast හි ඡාාරූපය ගිගා පික්සල් 402කින් යුක්තව 2015 දී

5. Mont-Blanc හි ඡායාරූපය ගිගා පික්සල් 365කින් යුක්තව 2015 දී පින්තූර 70000ක එකතුවක්

6. ලන්ඩන් නගරයෙහි ඡායාරූපය ගිගා පික්සල 320කින් යුතුව 2013 දී 

මම හිතන්නේ ඇති නේද?  මේ ලිස්ට් එක සෑහෙන දිගයි. පින්තූර ගණනාවක් තියෙනවා. ඒ නිසා මේ පින්තූරය මැජික් එකක නොවේ.. ඔබට මට වුවද කාලය මිඩංගු කිරීමෙන් ගත හැකියි. නමුත් ගබඩා කරන්නේ කොහිද? මෙහි අංක 1 යටතේ ඇති පින්තූරයේ Thumbnail එක විතරක් 1.5TB තරම් වනවා.. 

උදාහරණ විදිහට අංක 5 යටතේ තියෙන ඡායාරූපය ගන්න භාවිතා කරල තියෙන්නේ Canon 70D කැමරාවක්, Canon EF 400mm f/2.8 II IS ලෙන්ස් එක සහ Canon Extender 2x III එකක් විශේෂිතව සකස් කරන ලද රොබෝ මවුන්ට් එකක තියල පැය 35ක් තිස්සේ ඡායාරූප 70000ක් අරගෙන. අවසානයේ 46TB ප්‍රමාණයකින් යුතු File එකක් මාස දෙකක් තිස්සේ post process කරල තමයි අවසාන ඡායාරූපය සකස් කරල තියෙන්නේ. පින්තූරය අරන් තියෙන්නේ සෙල්සියස් අංශක -10ක උෂ්ණත්වය තියෙන තැනක ඉදගෙන..

මෙන්න ඒ පින්තූරය
http://www.in2white.com/

මෙන්න ඒ පින්තූරය ගත්ත විදිහ ගැන වීඩියෝවක්
https://www.youtube.com/watch?v=Dwyx0h9h8zg

ඔයාලටත් මේ  තරම් විදිහේ කැපකිරීමක් සහ මේ විදිහේ පින්තූරයක් අවසාන සංස්කරණය කරන්න විදිහක් තියේ නම් උත්සාහ කරල බලන්න.. කරන්න බැරි දෙයක් නම් නෙවෙයි. නමුත් අපට අවශ්‍ය සම්පත් හොයා ගන්න එක තමා අමාරුම කාර්යය වන්නේ... 

කොහෙම වුනත් ලෝකයේ තවත් මේ වගේ නිර්මාණ බිහිවේවි. අද වන විට ගිනස් වාර්තාවක් පිහිටවපු මෙවන් ඡායාරුපයක් තියෙන නිසා ඒ වාර්ථාව බිදින්නත් ගොඩක් අය උත්සාහ කරනවා. ඒ නිසාම මේ සම්බන්ධයෙන් ලෝකයේ තරග පවා තියෙනවා. විශාලතම ඡායාරූපය, වැඩිම විභේදනයක් ඇති ඡායාරූපය වශයෙන්.

ස්තූතියි..

විදුලි මිණි පහන් දැවී

ලූෂන් බුලත්සිංහල විසින් රචනා කල මේ ගීතය තුල ඔහු තවත් නිර්මාන කිහිපයක මතු කරන්නා වූ ඇති නැති පරතරය/ ධනපතියන්ගේ හා දුගීන් අතර වෙනස මතු කර පෙන්වන බවයි මගේ නම් හැඟීම. ගුණදාස කපුගේ ශූරීන් විසින් සංගීතය නිර්මාණය කර ගායනා කරන මේ ගීතය සඳහා ඔහුගේ සංගීතය මෙන්ම කටහඬ ද මනා සාධාරණයක් ඉටු කර ඇතැයි සිතමි. 

ගීතයේ පද පිලිබඳ කතා කරන්නට මත්තෙන් සංගීතයේ දක්වා ඇති කුඩා ස්ථාන දෙකක් මතු කර දැක්වීම සුදුසු යැයි සිතමි. ඒ ආරම්භයේ හා අවසානයේ යෙදී ඇති සමූහ ගායනයත් නිරන්තර ඇති කරන්නා වූ ට්‍රම්පට් ශබ්දයත්ය. සමූහ ගායනය තුල දුගී පිරිසේ ආඳෝනාවත් ට්‍රම්පට් මගින් ධනවතුන්ගේ විනෝද සාදයත් මතක් කර දෙන බවක් මට දැනේ.

ගීතයේ කතාවේ ආරම්භය ලෙස මා සිතන අයුර විග්‍රහ කිරීම වඩා සාර්ථක යැයි සිතමි. ඔහු පෙම්වතෙකි. දුගියෙකි. නමුත් ඔහු පෙම් බඳින්නේ ධනවත් යුවතියකටය. ඇයද එසේමය. නමුත් එහි ඇති නොගැලපීම ඔහු දනී. කිසිදා සැබෑ නොවන ප්‍රේමයක ඔහු පැටලී ඇති බව නිසා ඔහුගේ සිත දෙගෙඩියාවක පෙලේ. ආදරවන්තිය ඔහු ඇගේ සමාජයට ගෙන යාමට උත්සාහ දරයි. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඔහුට තම නිවසේ පැවැත්වෙන සාදයකට ආරාධනා ලැබේ. ඔහු එහි යන්නේ දෙගෙඩියාවෙනි. ගීතය පවසන්නේ ඔහු විඳි ඔහුට දැනුන හැඟීම් සමුදායයි.

විදුලි මිණි පහන් දැවී
බොළඳ ගී සිනා රැලී
නිලංකාර අඳුරේ සිරවී
සැඳෑ සාගරේ

විදුළි පහනින් ආලෝකමත් වී ඇති ඇයගේ මන්දිරය තුල ඇයගේ සාදයට ආරාධනා ලැබ ඇති අයගෙන් පිරී ඇත. ඔවුන්ගේ සිනාවන් කතාවන් සියල්ල තුල සත්‍ය බවක් නොමැත. ඔවුන් සිනාවෙන්නේ කෘතීමව සකස් කරගත් සිනාවන්ගෙනි. ඒ සිනාවන් වල කිසිඳු තාත්වික බවක් නැත. නමුත් මේ සියල්ල තුල ඔවුන් සිරවී සිටින්නේ ඇස් නිලංකාර වූ කලෙක දිප්තිමත් පහණක් දෙස බලා සිටින්නවුන් වැනි ස්වභාවයෙනි. මෙය සත්‍ය නොවන අන්ධකාරයක් පමණක් වුනත් මෙි සියලු රැවටීම් තුල ඔවුන් සිරව සිටී. ඒ මේ සාදයේය. 

කුරා කුහුඹු මිනිසා වෙමි මා
ඔබේ මන්දිරේ...//

නමුත් මේ සියලු දේ සිදුවන ඔබේ සුවිසල් මන්දිරය තුල මා කුඩාම කුඩා කුහුඹුවෙකු මෙනි. මේ සියලු පෝසතුන් මැද මා ඉතා කුඩා ජීවියෙක් පමණක්මය. ඔහුට තමාගේ තත්ත්වය පන්ති වෙනස දැනී ඇත. වඩා වඩාත් තදින් දැනී ඇත.

එන්න කන්න බොන්න මිහිරේ
සැමටයි ආරාධනා

ඔබේ හඬ කිඳී සිඳී යයි
කතා සරිත් සාගරේ...//

එන්න කාල බීල සතුටු වෙමු යැයි ඇය තමන්ගේ පන්තියේ මිතුරන්ට ආරාධනා කරයි. ඒ සියලු තකාවන් සිනාවන් හඬ පරයමින් ඇගේ හඬ ඇසෙයි. සැරන් සැරේ ඇසෙන ඇ‍යගේ හඬටත් වඩා ඔවුන්ගේ කතාවන් ප්‍රභලය. නමුත් වරින් වර ඇසෙන ඇගේ හඬ ඔහුට වඩා හොඳින් ඇසේ. ඒ අයගේ හඬ ඔහු සොයන නිසා විය යුතුය. නමුත් මේ කතාවන් ඔහුට නුහුරුය. ඇය ඔහුගෙන් ඈත්ව ඇයගේ මිතුරන්ට සංග්‍රහ කරන්නට ගිය තැන ඔහුට තනියක් නුහුරු බව හා නොගැලපීම් වඩා හොඳින් දැනෙනනට පටන් ගෙන ඇත.

පුරාගෙන පිරූ විතේ
විසුළු කෙලි නැටුම් සිනා
යොමා ඇස බලන් යලි සොඳුරේ
මැදුරු දොර දිහා

මත්පැන් පරවාගෙන උසුලු විසුලු කරමින් කරන මේ රංගනයන් වලින් මිදී මැදුරෙන් පිට ලෝකය දිහා පොඩ්ඩක් බලන්න. එහි ද වෙනම ලෝකයක් ඇත. මේ සියලු රංගනයන්ගෙන් මිදී මගේ ලෝකය දෙසත් පොඩ්ඩක් බලන්න කියල ඔහු ඇයට ආරාධනා කරනවා. ඒ ඇය නොමැති තැන ඔහු තනිවී ඇති බවත් තමන්ගේ නොගැලපීමත් වඩා තදින් දැනෙන නිසා විය යුතුය.

දෙන්න කන්න බොන්න නොකියා
දෙනෙතින් ආරාධනා

දෑත පා ඉඳුල් යදී ඇස්
ගයා හංස ගීතිකා....//

මැදුරෙන් පිට ලෝකය පිළිබඳ කතාව ඔහු කියන්නේ මෙසේය. ඒ මැදුරින් පිට ලෝකයේ ඇත්තවුන් කන්න දෙන්න යැයි ඉල්ලන්නේ නැතිව ඇස් වලින් තමන්ට ආහාර නොමැති බව පෙන්වනු ඇත. ඔහු ගැන සිතමින් ඇය ලංවුනා වගේ ඒ දෙස බැලුවොත් ඇය එය තේරුම් ගනු ඇතැයි ඔහු සිතන්නට ඇත. නමුත් ඔවුන් දෑත් යොමු කරමින් ඉතිරි වූ ආහාර ලබා ගැනීමට පැමිණෙයි. ඒ මන්දිරයෙන් පිටත ඇති මුඩුක්කු සමාජයේ තත්ත්වයයි. ඒ ඔවුන්ගේ සා ගින්දරේ අවසාන අදියරයි. ඔවුන් එය ඉල්ලන්නේත් දෑසින් කල කතාවන් පොසතුන්ට නොඇසී නොදැනී ඇති තැන අවසානයත් ආහාර නොමැතිව සිටිය හැකි උපරිමයත් විඳදරා ගැනීමෙන් අවසානයේදීය. හංසයන් තම අවසන් අවස්ථාවේදී, නොකරම බැරි අවස්තාවේදී හඬ නගන්නාක් මෙන් ඔවුන්ද සිදුවන ආහාර හානිය දැක තමන්ට විඳිය හැකි උපරිම දුක අවසානයේ ආහාර සිඟමනේ යෙදෙන්නේ දෑසින් තම දුක්බර කතාව කියමිනි. නමුත් ඇය හා සිටින පෝසතුන් ඒ කතාව කවදාවත්ම අසා නැත.

ඔබේ මන්දිරෙන් එහා
මගේ ලොව බලා හිඳී
පලා යයි ඔබේ ලොවෙන් මා
දෙපා සමු නොදී

මම අද ඔබ සමඟ මේ මන්දිරයේ සැප සම්පත් දැක්කා වුනත් මගේ සිතින් මම මගේ ලෝකයේ, දුප්පතුන්ගේ ලෝකයේ තනිවී සිටිමි. මගේ ලෝකය ආහාර නැතිව බලා හිඳින හැටි සිහිවෙමින් ගෙවෙන මේ නිමේෂයන්වල ඔබට සමු දෙන්න තරම්වත් ඉඩ නොදී පලා යන්න යැයි මගේ දෙපා කියනවා. එසේ කියමින් මම ඔබේ මන්දිරයෙන්, ඔබගෙන් සමුගෙන යනවා. ඒ ඔබට නොකියා.

ඔහුට ඇයගේ ආදරය හමුවේ ඇයගෙන් සමුගන්න තරම් ශක්තියක් නෑ. ඒ වගේම ඇයගේ ලෝකයේ තමන්ට ඉඩ හදාගන්න බැරි බව තේරෙනවා. ඒ ක්‍රම ඒ සමාජයට හැඩ ගැහෙන්න එහුට බෑ. තමන්ගේ දුප්පතුන්ගේ ලෝකය සිහි වෙද්දී ඔහුට ඇය සමඟ සැප විඳින්නට බැහැ. ඒ සැප සාධාරණ නැති බව ඔහුට දැනෙනවා. ඒ නිසා ඇය හොරෙන් ඔහු ඇගෙන් ඈතට යනවා.


මේන්න එහෙම නම් ගීතය. ඔයාලටත් මේ ගීතය අරුත් සමඟ විඳින්ට ලැබෙන්න කියා ප්‍රාර්ථනා කරනවා.
 
විදුලි මිණි පහන් දැවී
බොළඳ ගී සිනා රැලී
නිලංකාර අඳුරේ සිරවී
සැඳෑ සාගරේ

කුරා කුහුඹු මිනිසා වෙමි මා
ඔබේ මන්දිරේ...//

එන්න කන්න බොන්න මිහිරේ
සැමටයි ආරාධනා

ඔබේ හඬ කිඳී සිඳී යයි
කතා සරිත් සාගරේ...//

පුරාගෙන පිරූ විතේ
විසුළු කෙලි නැටුම් සිනා
යොමා ඇස බලන් යලි සොඳුරේ
මැදුරු දොර දිහා

දෙන්න කන්න බොන්න නොකියා
දෙනෙතින් ආරාධනා

දෑත පා ඉඳුල් යදී ඇස්
ගයා හංස ගීතිකා....//

ඔබේ මන්දිරෙන් එහා
මගේ ලොව බලා හිඳී
පලා යයි ඔබේ ලොවෙන් මා
දෙපා සමු නොදී

පද රචනය : ලූෂන් බුලත්සිංහල
සංගීතය : ගුණදාස කපුගේ
ගායනය : ගුණදාස කපුගේ

ඡායාරූපකරණයට පිවිසෙන ඔබට

ඡායාරපකරණය අද මේවන විය බොහෝම ජනප්‍රයිය වෙලා තියෙනවා. නමුත් කීයෙන් කීදෙනක්ද නිවැරදි දැනුමක් එක්ක ඡායාරූපකරණයට ඇවිත් ඉන්නේ කියන එක නම් ප්‍රශ්ණයක්. ඒ නිසා මේ කරුණු ටික ලිවිය යුතු යැයි සිතනවා.

ඡායාරූපකරණයට ආව ගොඩක් අය ඡායාරූපකරණය එහෙම නැතිනම් Photography කියන එක මොකක්ද කියන එක වත් දන්නේ නෑ. ඒ විතරක් නෙවෙයි ඡායාරූපකරණයේ මූලික දේවල් දන්නේ නැති ගණනත් අනන්තයි.

එහෙම නම් කොහොමද මේ තරම් අය මේ ක්‍ෂේත්‍රයේ රැදී ඉන්නේ ?
 
ඒක හරි සරල උත්තරයකින් දෙන්න පුළුවන්. ඒ තාක්‍ෂණය නිසා. ඡායාරූකරණය ගැන කතා කරන ගොඩක් අය අද භාවිතා වෙන දියුණු කැමරා උපකරණ එක්ක බැදීල ඉන්නවා.

හොදම කැමරාව, හොදම ලෙන්ස් එක, හොද ආලෝක උපකරණ, ආලෙලා්ක මෘදුකාරක වාගේ දේවල් ගොඩක් එක්ක තමයි වැඩකට යන්නේ.

ඒ එක්කම මේ දේ ඉගෙන ගෙන ඒ සම්බන්ධයෙන් දැනුම තියෙන අයත් ඡායාරූපකරණය කරන්න යනවා. වැඩේ තියෙන්නේ මේ දෙගොල්ලාම එකම තැනකදී දැක්කාම. අන්න ඒ වෙලාවේදී වෙනස තේරෙනවා.

වැඩිම බලයක් තියෙන සියල්ල ස්වයංක්‍රීය වුන කැමරා උපකරණ එක්ක Test shot එක Digitally Save කරන නිසා සහ තත්පරයෙන් එහෙම දෙයක් නොතිබුනා වගේ මකන්නත් පුළුවන් නිසා කිසිම ගැටලුවක් නැහැ. ඒ වගේම තමයි පින්තූර කීයක් ගන්නවද කියන එක, ඉඩ පිළිබද ගැටලු නැති නිසා මේ අය කිසිම ගානක් නැතිව ලේසියෙන් උපයන්න ක්‍ෂේත්‍රයට එනවා. අවසානයේ ගොඩක් දියුණු මෘදුකාංග එක්ක සංස්කරණය සිදු කරන නිසා අවසානයේ "කොහොම හරි ගොඩ දා න්න පුළුවන්" සංකල්පයෙන් පින්තූර ටිකක් අරගෙන එන අයත් මේ ඇතුලේ ඉන්නවා. 

නමුත් ජාත්‍යාන්තරයට ගිය ලංකාවේ දක්‍ෂයින් අතරේ තාමත් පොඩි කැමරාවකින් සාමාන්‍ය ආලෝක ප්‍රභව වලින් වැඩ කරන අය ඉන්නවා. ඒ අය බොහෝම සරලව වැඩේ කරල අවසානයේ ගොඩක් හොද නිර්මාණයක් බිහි කරනවා.

ලංකාවේ ඡායාරූපකරණය වෙනුවෙන් තාක්‍ෂණය, උපකරණ වලට වියදම් කරද්දී බොහෝමයක් පිරිස ඡායාරූපකරණය ඉගෙන ගනීම සදහා වියදම් කරන්නේ නෑ. තමන්ගේ විෂය සම්බන්ධයෙන් ඉගෙනීම සදහා හොද තැනක් හොයාගෙන එතැනින් නිවැරදි දැනුමක් අරගන්න වියදම් කරල පස්ුව උඵකරණ වලට යනවා නම් තමන්ගේ වියදම් කරන මුදලින් උපරිම ඵල නොලා ගන්න පුළුවන්.
 
දැන් ඔයාල අහන්න පුළුවන් එහෙම තැන් ලංකාවේ තියෙනවාද? කියල. 
 
ඇත්තෙන්ම එහෙම තැන් තියෙනවා.
 
නමුත් ආයතන ප්‍රවර්ධනය මම මගේ අඩෙවිය ඇතුලේ කරන්නේ නෑ වගේම මට ආයතන ප්‍රවර්ධණය සදහා ගෙවන්නේ නෑ. යම් අායතනක් ලොකු වුන පමණින්, ප්‍රසිද්ධ වූ පමණින් හෝ ඒ අය තමා වැඩ්ඩෝ කියල පෙන්නපු පමණින් ඒ අය එක්ක එකතු වෙන්න කලින් ඒ අය ලග ඉන්න උගන්වන අය ගැන හොයල බලන්න. එයාලගේ නිර්මාණ ගැන බලන්න. පුද්ගලයකු හෝ තැනක් විනාශ කිරීමේ කටයුත්තක් මම අඩෙවියෙන් නොකරන බැවින් මෙතැන වැඩිදුර නොලියා සිටිමි. ඒ ඒ තැන් ගැන ඔයාල හොයල බලන්න.
 
හැබැයි මතක තියාගන්න වැඩියෙන් වියදම් කරල වැඩිම වෙලද දැන්වීම දාන තැන හෝ ඒ ඒ අය ලග ප්‍රසිද්ධ අය සිටි පමණින් ඒ අය ලග නිවැරදි දැනුම තියෙනවාද කියන එක නම් ගැටලුවක්. ඒ වගේම තමා ඒ ඒ අයගේ ගෝලයෙන් වුන පමණින් ගුරුවරුන් ප්‍රවර්ධනය කරන අය ලංකාවේ ඉන්නවා. එහෙම අයගෙනුත් අහන්න එපා. වැඩක් වෙන්නේ නෑ. වඩා හොදයි ඒ ඒ අයගේ ක්‍රමවේද පිලිබදව මුලින් බලන්න. ඒ අයගෙ සම්මන්ත්‍රණ හෝ වැඩමුළු එක්ක සම්බන්ධ වෙන්න. එතැනින් ඒ දැනුම පිළිබද ඔයාලට විශ්වාසයක් ඇති වෙනවා නම් ඒ අය එක්ක සම්බන්ධ වෙලා දිගටම ඉගෙන ගන්න. 
 
අවසානයේ මතක තියා ගන්න ඡායාරූපකරණය එන ඔයාල කොයි විදිහෙන් හරි නැවැරදි දැනුම වෙනුවෙන් වියදම් කරන්න. එවිට අනිත් දේ සම්පූර්ණ වෙද්දී පැවැත්මක් තියේවිත නැතිනම් ඉතින් ටික කාලෙකට විතරක් ධායාරූප ගන්න කෙනෙක් වෙයි.
 
හැමෝටම ජය


මගේ ගමන් බිමන් එකසිය දහයවන කොටස - මන්නාරම් ගමන දෙවන කොටස

මන්නාරම් ගමනේ පුංචි පුංචි සුන්දර තැන් ටිකක් ගැන පළවෙනි ලිපියේ තිබුනානේ. මේ ඒකේ ඉතිරි ටික...

ලූර්දු මාතා දේවස්ථානය ගාවින් ආව අපි දවල් කෑම කන්නත් වෙලාව ඉතිරි වෙලා තිබුන නිසා මඩු දේවස්ථානය බලන්න යන්න තීරණය කලා. 

මරද මඩු දේවස්ථානය

මඩු දේවස්ථාය ඉදිවන්නේ කන්‍යා මරියතුමිය වෙනුවෙනුයි. මාත්තෙයි වල තිබූ මරියතුමියගේ දේවමාතා ප්‍රතිමාව පළමුව තබා තිබුනා යැයි සැලකෙන්නේ ලූර්දු මාතා දේවස්ථානයේය. නමුත් ලන්දේසි ආක්‍රමණ සමඟ පෘත්‍රගීසින්ගෙන් පාලනයෙන් ගිලිහුණු ලංකාවේ කතෝලික, හින්දු හා බෞද්ධයන් ගේ ජීවිත වලට තර්ජන එල්ල විය. එම තර්ජන උග්‍රවීමෙන් පසු දේවමාතා පිළිරුව හා තමන්ගේ ජීවිත ද ආරක්ෂා කරගන්නට අවශ්‍ය බැවින් මඩුමාතා පිළිරුවද වඩම්මවාගෙන මාන්තෙයි සිටි කතෝලික පියතුමන් සමඟ විසි දෙනෙකුගෙන් යුතු කණ්ඩායමක් සිංහල රජුගේ පාලන ප්‍රදේශය කරා පිටත් විය. එම පිරිස ලන්දේසීන්ගෙන් හා වන සතුන්ගෙන් බේරී නුවර රාජධානියට යන අතරතුර එක්තරා වනගත ප්‍රදේශයක වැවක් අසල නැවතී ඇත. එහි සිංහල රජුට අයත් බදු එකතු කරන මධ්‍යස්තානයේ බදු නිලධාරියාගේ උදව් ඇතිව ඔවුහු එම ගමේ කුඩා පැලක දේවමාතා පිළිරුව වඩා හිඳුවා ගෙන එහි පදිංචි විය. එම ගම හඳුන්වා ඇත්තේ මරද මඩු නමිනි. මරද මඩු යනු කුඹුක් වැව යන අරුත ගෙන දෙන්නකි. එම කණ්ඩායමට නායකත්වය දී ඇත්තේ පෘතුගීසි සෙන්පතියකුගේ දියණියක වන හෙලේනා නම් වූ පෘතුගීසි තරුණියකි.
මඩු ගම්මානයේ දී හෙලේනා තරුණිය එකී බදු නිලධාරියා සමඟ විවාහ වීමෙන් පසු සෙසු පිරිසද වනය හෙළිකොට නව ගම්මානයක් තනාගනිමින් එහි නැවතී ඇත. ඉන් අනතුරුව හෙලේනා සිය සැමියා ඇතුළු සෙසු පිරිස සමග එක්ව කුඩා ස්ථිර ගොඩනැඟිල්ලක් සාදා මඩු මාතා පිළිරුව එහි වඩා හිඳුවා එම දේවස්ථානය මරිය මාතා නමින් කැපකොට තිබේ. මඩු දේවස්ථානයේ හෙවත් මඩු පල්ලියේ ආරම්භය එය බව පැවසේ. ක්‍රම ක්‍රමයෙන් ජනතාව අතර ප්‍රචලිත වූ එම මඩු දේවස්ථානය සඳහා මන්නාරම විනිශ්චයාසනයේ ලේකම් මොයිස් මහතා විසින් 1823 දී මැටියෙන් තරමක විශාල මැදුරක් තැනවීය. ඉන්දියාවේ ගෝවේ නගරයේ සිට ධර්මදූත කටයුතු වෙනුවෙන් මෙරටට පැමිණ ජුසේවාස් පියතුමාද මඩු දේවස්ථානය වන්දනා කළ බව පැවසේ. වත්මන් මඩු දේවස්ථානය වර්ෂ 1872 දී තනා නිමකළ එකකි. එය සෑදවීමට මුල් වූයේ 1868 දී අගරදගුරු තනතුරට පත් බොන්වින් නමැති පියතුමෙකි. නයි, පොළොන් ආදී විසකුරු සර්පයන් සේම රුදුරු වග, වලස්, කොටි, සිංහයන් ගහන වනපෙතක දිවි ගෙවමින් මඩු මාතාවන් ඇදහූ බැතිමතුන්ගේ විශ්වාසය සපල කරමින් මඩු මාතා දෙව්මැදුර ක්‍රම ක්‍රමයෙන් විකාශනය වන්නට විය. 1868 වසරේදී නිර්මල මරිය නිකාය පාලනයට භාරවූ මඩු පුදබිමේ ප්‍රථම මංගලෝත්සවය පවත්වා ඇත්තේ 1870 වසරේ ජුලි 02 වැනිදාය.

විවිධ කාලවකවානුවලදී විවිධ පියවරු යටතේ වැඩි දියණු කරන ලද වත්මන් මරද මඩු මාතා සිද්ධස්ථානය ආසිරි ගන්වන ලද්දේ 1944 වසරේ ජුනි මස 25 වැනිදාය. මෙහිදී ඉපැරණි දැව මුවා අල්තාරය ඉවත්කොට අලංකාර කිරිගරුඩ අල්තාරයක් සවිකර දේවස්ථානය අභිෂේක කරන ලදි. එමෙන්ම දසදහස් වන්දනාකරුවන්ට එකවර දේව වන්දනා පිළිවෙත්වලට සහභාගි විය හැකි පරිද්දෙන් අද පවතින අඩි 160ක වට ප්‍රමාණයක් ඇති අලංකාර මණ්ඩපයද ඉදිකරන ලදි. ඊට අමතරව වන්දනා ස්ථානයේ සීමාවන් සලකුණු කරමින් සිද්ධස්ථානයට ඇතුළුවන ස්ථානයේ ලංකා අප ස්වාමිදූගේ ප්‍රතිමාවද, කල්වාරියද, පාතිමාවේ ස්වාමිදුගේ ප්‍රතිමාවද, ක්‍රිස්තු රජාණන්වහන්සේගේ ප්‍රතිමාවද ස්ථාපනය කෙරිණි. මඩු මෑණියන්ගේ ආශ්චර්යවත් බව මෙන්ම මඩු දේවස්ථානය අවට භූමියේ ඇති පැළෑටිවල ඖෂධීය ගුණය සහ භූමියේ ඇති පස්වල තිබෙන ආශ්චර්යවත් බව ද බැතිමතුන් අතර ඉතා ප්‍රචලිතය. සුවකළ නොහැකි ඇතැම් රෝගවලට ප්‍රතිකාර කිරීමට සඳහා දේවස්ථාන භූමිය අවට ඇති පැළෑටි ලබාගැනීමටත් නව නිවාස, ගොඩනැගිලි ඉදිකරන අවස්ථාවේ පාදමට දැමීම සඳහා එම විශේෂ පස් වර්ගයෙන් ස්වල්පයක් හෝ රැගෙන යාමටත් බැතිමත්හු අමතක නොකරති. එමෙන්ම එම පස්වලින් සර්ප විෂ නැසීමට ප්‍රතිකාර කළ හැකි බවත් එම පස් අතුල නිවසකට සර්පයන් පැමිණීම සිදුනොවන බවත් ඇතැම් බැතිමතුන්ගේ විශ්වාසයයයි.
මඩු දේවස්ථානයෙන් පිටවුන අපි ආයෙත් ආවේ තල්ලඩි වල අපේ නවාතැනට.. එතැනින් දවල් කෑම අරගත්ත අපි පොඩි වෙලාවක් එතැන ඉඳන් ආගිය තොරතුරු කතා කරමින් වෙහෙස නිවාගත්තා. හවස් වරුවේ අපේ බලාපොරොත්තුව වුනේ තලෙයි මන්නාරම දක්වා යන්නයි. එහිදී තලෙයි මන්නාරමේ ආදම්ගේ සොහොන, තලෙයි මන්නාරම්තොට ප්‍රදීපාගාරය හා ජැටිය බලන්නත් අපි බලාපෙරොත්ත වුනා. ඒ වෙද්දීත් දැන් වැලි පර වලින් සැදුනු ආදම්ගේ පාලම ලෙස හැඳින්වෙන දූපත් ටික බලන්න බොට්ටුවේ යන්න නොදෙන බව දැනගන්න ලැබුන නිසා හිතෙන් ඒක අයින් කරලයි තිබුනේ.

මඩු දේවස්ථානය වන්දනා කිරීමෙන් පස්සේ ප්‍රදේශයේ එල්ලෙන පාළමක් පිළිබඳ තොරතුරු කිව්වේ අපිත් එක්ක ගිය රියදුරු. අපිට කාල වේලාව තිබුන නිසාත්, පාලම බලන්න යන්න තිබුනේ කිලෝමීටර දෙකක් විතර දුරක් නිසාත් අපි තීරණය කලා ඒ පාලම බලන්න යන්න. පාලමත් ඒ එක්ක තියෙන අවට පරිසරයත් අපූරු සුන්දරත්වයක් හොබවනවා. පුංචි කැලෑ රොදක් වගේ තියෙන තැනිල් පාලමෙන් එගොඩ වුන අපි පයින්ම අලුතින් හදපු දිය කඩනයක් දියේ මෙහා ගොඩට ආවා. එතැනම තියෙන සොරොව්වකින් වතුර වේගයෙන් ගලා එනවා වගේම විසි දැල් මගින් මාලු මරන අය කීප දෙනෙක්ම තම ජීවිකාව කරන්න මහන්සි වෙන හැටි දකින්න ලැබුනා.
මේ සියල්ල අවසානයේ දිවා ආහාරය ගන්නත් තියෙන නිසා අපි ඉක්මනින් පිටත් වුනේ හවස් වරුව තලෙයි මන්නාරම් යන්නත් හිතාගෙනමයි. තල්ලඩි වලට ඇවිත් කෑම කාල තලෙයිමන්නාරම් යන්න සූදානම් වුනා. ආදම්ගේ සොහොන බලන්න යන්න. නමුත් හිතවත් නාවික සෙලබකුගේ ආරාධනාව නිසා අපි මුලින් තලෙයිමන්නාරම් තොට ප්‍රදීපාගාරය හා ජැටිය බලන්න තීරණය කලා.

තලෙයිමන්නාරම් ජැටිය, ප්‍රදීපාගාරය හා දුම්රිය ස්ථානය

වසර 2000කට අධිකා කාලයක් තිස්සේ ලංකාවේ ප්‍රධාන මුතු සපයන ස්ථානය විදිහට මන්නනාරම පැවති අතර ඒ මගින් රජවරුන් හා බිසෝවරුන් වෙනුවෙන් මෙන්ම අනෙක් රටවල් සඳහා ද මුතු සැපයීම සිදු කර තිබෙනවා. නමුත් වසර සියගනනකට පෙර සිදු වූ අධික ලෙස අස්වනු නෙලීම හේතුවෙන් සම්පූර්ණ කර්මාන්තයම විනාශ වී ගොස් තිබෙනවා.
 
ඉන්දියාවේ ධනුෂ්කොඩි හා ලංකාවේ මන්නාරම අතර සකස් කරනු ලැබූ මගී දුම්රිය සේවය 1964 දී පමණ සුලි සුලඟකින් විනාශ වූ පාලම සමඟින්ම නැවතී තිබෙනවා. මෙහි ධාවනය වූ ශ්‍රී ලංකා දුම්රිය දෙපාර්තමේන්තුවට අයත් දුම්රිය ද ඒ සමඟ නැවතී තිබෙනවා. ඒ මෙන්ම මේ අසල සකස් කර ඇති ප්‍රදීපාගාරය 1915 දී ඉදිකර ඇති අතර එය උසින් මීටර 19ක් පමණ වේ. යුද්ධය හේතුවෙන් වසර 30ක් තිස්සේ වැසී තිබූ මෙම ප්‍රදීපාගාරය ප්‍රතිසංස්කරණය කර නැවත මහජනයා වෙනුවෙන් ලබා දී තිබෙනවා.
තලෙයි මන්නාරම් තොට ඇති තවත් විශේෂත්වයක් වනුයේ A14 අධිවේගී මාර්ගයේ අවසානයත් දුම්රිය මාර්ගයේ අවසානයත් යන දෙකම මෙම ස්ථානයෙන් සිදුවීමයි. එසේ සිදුවන ලංකාවේ අැති එකම ස්ථානය වන්නේද මෙම ස්ථානයයි.
එතැනින් පසු අප බලාපොරොත්තු වූයේ ජිටිය ආසන්නයේ සිට ආරම්භ වූ දූපත් බලා යන චාරිකාව වුවද මෑතකදී සිදු වූ අනතුරු හේතුවෙන් බෝට්ටු සේවය සම්පූර්ණයෙන්ම නැවතී ඇත. ඒ හේතුවෙන් ලංකාව හා ඉන්දියාව අතර ඇති කිලෝමීටර 30ක් පමණ වු මුහුදු තීරයේ පිහිටා ඇති දූපත් බලන්න යන්න අවකාශයක් නම් ලැබෙන්නේ නැහැ. මෙහි ඇති දූපත් සංඛ්‍යාව දූපත් 16ක් වන අතර එයින් 8ක් ලංකාවට අයත්වනවා. බෝට්ටු සේවය මගින් කිලෝමීටර 15ක් පමණ දුරින් ඇති මෙම දූපත් බලන්නත් දෙවැනි දූපතට ගොඩ වීමටත් අවස්ථාව සලසා තිබුනත් දැන් නම් ඒ අවස්ථාව ලැබෙන්නේ නැහැ. කෙසේ වෙතත් එයින් නොනැවතුන අපි අදම් හා ඊවාගෙ සොහොහොන බලන්න යන්න තීරණය කලා. 

ආදම් හා ඊවාගේ සොහොන

මෙය මුස්ලිම් ජනතාව විසින් අාදම් හා ඊවාගේ සොහොන බවට විස්වාස කරනවා. මුස්ලිම් ජනයා අතර ඇති පුරාවෘත්තයකට අනුව ශ්‍රී පාදය වෙත යන ගමන ඉන්දියාවේ ධනුෂ්කොඩි වලින් ආදම්ගේ පාලම දිගේ මන්නාරම හරහා සිදු කර ඇතැයි කියැවේ.

මන්නාරමේ ඇති ආදම්ගේ සොහොන ලෙස සැලකෙන මෙම සිලින්ඩරාකාර නිර්මාන දෙක එකක් අඩි 40ක් ද අනෙක අඩි 38ක්ද පමණවේ. මීට අමතරව පසෙක සිමෙන්තියෙන් කල බෝට්ටුවක් ඇති අතර එහි 786 - 1968 ලෙස සඳහන් කර ඇත.
දිනයේ ගමන අවසන් කරන්නට සිතුවේ පළමු දූපත ලෙස හැඳින්වෙන කොටස තෙක් වැල්ල දිගේ ඇවිද යාමෙනි. හිරු බැස යාම ඡායාරූප ගත කරන්නට සිතා සිටියා වුවත් හිරු ක්‍ෂිතිජයේ ගිලෙද්දී තිබූ වලාකුළු හේතුවෙන් ඡායාරූප ගත කරන්නට තරම් දෙයක් නොවීය. කෙසේ වුවත් වැල්ලේ ඇඳුනු රටාවන් දෙස බලමින් ඇඳිරි වැටෙන තුරු ඉන්දියාව දෙසට වැල්ලේ ඇවිද යාමත් අපූරු ආශ්වාදයක් ගෙන දෙන්නට විය. මලාණික හිරු ගිලී යන සන්ද්‍යාවක ඉමක් නෙපෙනෙන වැලි තලාවක සිහිල් සලං විඳිමින් ඇවිද යන්නට ලැබීම මොන තරම් සුන්දරද? නමුත් රාත්‍රිය අවට ගිල ගනිද්දී අප යලිත් තල්ලඩි වෙත යා යුතු නිසා දූපතේ කිලෝමීටරයකට ආසන්න දුරක් ඇවිද නැවත ඉන්නට තීරණය කලෙමු. නමුත් පැහැදිලි දිනක පළමු දූපතේ කෙලවරක නිවී සැනසිල්ලේ හිඳිමින් ධනුෂ්කොඩි වල ආලේක ධාරාවන් දැකීමේ ආසාව තවමත් සිත තුලින් බවත් වී නම් නැත. නැවත තලෙයි මන්නාරම් එන තුරු ආයුබෝවන් පළමු දූපතට....

තලෙයි මන්නාරමෙන් සමුගත් අප තල්ලඩි වල නවාතැනට පැමිණ රාත්‍රී භෝජනයෙන් පසු සතුටු සාමීච්චියේ යෙදුනේ කාලෙකින් හමු වූ මිතරන් සමඟ කතා කරන්නට බොහෝ දේ තිබුන නිසාවෙනි. ඒ වගේම දිනයේ අවසානයවන විට ඇවිදීමෙන් ලද ප්‍රීතිය කාගේත් දෙනෙත්වල තිබුනා. සිංදු කියමින් ප්‍රීතිමත්වුන අපි දෙවැනි දිනය සැලසුම් කරන්නට වුනා. ඒ ඩොරික් බංගලාව බලන්න සහ කොයි විදිහෙන් හරි මුහුදේ නාන්න ඕන කියල දඟලපු අපේ සාමාජිකාවකගේ ආසාව ඉටු කරන්නත් පුවවන් විදිහටයි. හැබැයි ඉතින් දෙවැනි දවස මැදදී අපේ සාමාජිකයින් කීප දෙනෙක්ට ආපසු යන්න වෙනවා. එ් ඒ අයට නිවාඩු අවසන් වන නිසාවෙන් රාජකාරියට වාර්තා කල යුතුව තිබුන බැවින්. කොහොම වුනත් ඉතිරි අයත් එක්ක බස් එකේ දවල් දවස ඇවිදින්න තී රණය කල අපි දවස නිමා කලා.....

*************************************

දෙවැනි දවසේ තල්ලඩි වල කලපුවත් එක්ක තිබුන දර්ශනය බලන්න උදේම කලපුව ලඟ වාඩිවුනා. මන්නාරමට නැගෙන ඉර වෙනදා නැගෙන ඉරමද කියල හිතෙන තරම් ලස්සන බව දැනෙද්දීම උදේ පාන්දර ගමනට අවශ්‍ය කටයුතු සකස් කරන්නට වුනා. කෑම බීම හා අනෙකුත් බඩු අසුරගත්ත අපි 9.00 වෙද්දී නවාතැනට සමුදුන්නා. එැතැනින් මුරුක්කන් වලට ආව අපි සිලාවතුර ප්‍රදේශයේ තියෙන ඩොරික් බංගලාව බලන්න තීරණය කලා. 

ඩොරික් බංගලාව

ලංකාවේ පළමු ආණ්ඩුකාරයා වුන ෆෙඩ්රික් නෝර්ත් විසින් 1798 - 1805 කාලයේ සිටි ඔහු 1804 දී මෙය සාදවා නිමකර නිරිත වයඹ දිග නිවස්නය ලෙස භාාවිතා කරනවා. අද පාලුවට ගිය ප්‍රදේශයක් වුවත් එකල ඉතා ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශයක් බවට ඉතිහාසයේ කියැවෙන මේ අවට ප්‍රදේශය මුතු වලට ප්‍රසිද්ධියක් උසුලනවා. එකල මුතුපර විශාල වශයෙන් තිබුන මෙහි මුතු ලබා ගැනීම නිරීක්‍ෂණය කරන්න ෆෙඩ්රික් නොර්ත් ආණ්ඩුකාරයා මෙම නිවස සැදුවා යැයි ඉතිහාසය පවසනවා. ක‍්‍රි.පූ. 540 දී ලංකාවේ මුතුවලින් විජය රජු ත්‍යාග යැවූ බව පුරාවෘත්තවල සඳහන් වෙනවා. ක‍්‍රි.ව. 360 දී දේවානම්පියතිස්ස රජු අශෝක රජුට යැවූ ත්‍යාග අතර මුතු විශේෂ තැනක් ගෙන තිබුණු බව සඳහන් වෙනවා. ලංකාවේ මුතු පිළිබඳව ලෝකයේම ප‍්‍රකට වී තිබුණු බව කියැවෙනවා. ඇතැම් විට ලංකාවට ඉන්දියන් සාගරයේ මුතු ඇටය වැනි යෙදුමක් ඇතිවෙන්නට මුතු කර්මාන්තයත් හේතු වෙන්නට ඇත.
ශ්‍රී ලංකාවේ වටිනාම මුතුපර සහිත කොණ්ඩච්චි මූදු බොක්කේ මුතු වෙළෙඳාම එවකට ඉතා දියුණු මට්ටමක පැවැති අතර එම වෙළෙඳුන්ගෙන් ඇතැම් අය මෙම ස්ථානයේ නවාතැන් ගත බව ඉතිහාසයේ සඳහන්. වෙනවා රොබට් නොක්ස් ගේ කෘතිය වන ‘‘එදා හෙළදිව’ හි තවත් බොහෝ තොරතුරු අඩංගු වෙනවා. උඩරට රාජධානි ඉතිහාසයේ සුප‍්‍රකට කරල්ලියද්දේ බණ්ඩාරගේ දියණිය දෝන කතිරිනාව සිරකරගෙන සිටි ස්ථානයක් ලෙස ද මෙය සැලකෙනවා.දමිළ බසින් මේ මාළිගයට කියන්නේ  ‘අල්ලේ රාණි කොටුව’ කියලා.
 
1807 දී පමණ ජෙම්ස් කෝඩිනර් විසින් ලියූ ‘අ ඩිස්ක‍්‍රිප්ෂන් ඔෆ් සිලෝන්’ කෘතියේ මේ පිළිබඳව මෙසේ සඳහන් වෙනවා. ''එය අවිවාදයෙන්ම මේ දිවයිනේ පිහිටි මනස්කාන්තම නිවහනවන අතර ගෘහ සැලසුම් ශිල්පය අනුව නිමවන ලද එකම ඉදිකිරීම විය හැක''. ෆෙඩ්රික් නොර්ත් බංගලාව වෙනුවට ග්‍රීක ව්‍යවහාරයේන් බිඳී ආ සම්ප්‍රදායකට හිමිකම් කියන මෙම නිර්මාණ ශිල්පය උස කුලුණු සහිත ආරුක්කුවලින් සමන්විත යන අර්ථය ගෙන දෙන ඩොරික් නමින් ප්‍රසිද්ධ වීම ම මෙහි ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයේ සාර්ථකත්වය තේරුම් ගත හැකිය. නිවස අභ්‍යන්තරය මුහුදු සුලඟින් සිසිල් වීමට හා විශාල ඝණකමින් යුතු ගඩෙිලින් කලග බිත්ති මගින් එම සිසිලස ආරක්‍ෂා වන අයුරින් සකස් කර ඇත. නිවස අසල තල් කොළ හා ලෑලි වලින් තැනූ තාවකාලික නිවාස තිබූ බවටද ඉතිහාසයේ සඳහන්ය. 
සම්පූර්ණ ගඩොලින් නිර්මිත මෙය කාමර සතරක්, විශාල සාලයකින් යුතු පහත මාලයකින්ද කෑම කාමරයක් හා තවත් විශාල නිදන කාමරයකින් සමන්විත ඉහල මාලයකින්ද සමන්විතව තිබී ඇත. අදවන විට මෙයින් වැඩි ප්‍රමාණයක් මුහුදු ඛාදනයට ලක්ව ඇති අතර විවිධ හේතූන් නිසා මෙය සම්පූර්ණයෙන්ම වාගේ ප්‍රරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව විසින් අතහැර දමා ඇති බව අසන්නට ලැබෙනවා. කෙසේ හෝ වේවා මෙයින් පසු අරිප්පු කොටුව නමින් හැඳින්වෙන පෘතුගීසි කොටුව බලන්නට පිටත් වූයේ මා සහ මගේ මිතුරෙකු පමණි. 

අරිප්පු කොටුව

තමන්ගේ රුවල් නැව සුළඟට හසුවී ලංකාවට සේන්දු වූ පෘතුගීසීස් ලංකාවේ මුහුදු බඩ පෙදෙස් තම ග‍්‍රහණයට නතු කර ගත්තා. ඒ අනුව අරිප්පුවේ වෙරළද ඔවුන් සතු කරගත් පෘතුගීසිහු 1620 ගණන් වලදී අරිප්පුවේ බළකොටුවක් තනා ගන්නවා. සේනාංක දෙකක් පමණක් රඳවා තැබීමට හැකි පරිදි කුඩාවට තැබූ මේ බළකොටුවේ ප‍්‍රධාන ගේට්ටුව තිබුණේ මුහුද පැත්තට. හතර පැත්තම පෙනෙන පරිදි තැනූ බැලූම් කුළුණට නැගුණු විට පෙනුණේද මනස්කාන්ත දර්ශනයකි. පෘතුගීසින්ගෙන් පස්සේ 1658 දී අරිප්පු බළකොටුව අයිති වූයේ ලන්දේසින්ට. අරිප්පුවේ බළකොටුවට අලූතින් ගොඩනැගිලි එකතු කළ ඔවුහු බලකොටුව තරමක් විශාල කළහ.
මහනුවර රාජධානියේ සිංහල රජුගේ සිරකරුවකු බවට පත්ව සිටි ඉංග‍්‍රීසි ජාතික නාවිකයකු වූ රොබට් නොක්ස් අරිප්පු බළකොටුවට ළඟාවූයේ මේ කාලයේදීය. ඔහු එනවිට ලංකාවේ ලන්දේසි ආණ්ඩුකාරයා අරිප්පු කොටුවේ නොසිටියත්, බළකොටුවේ සිටි ලන්දේසීන්ගෙන් නොක්ස්ටත් ඔහු සමඟ පලා ආ මෙට්ලන්ඞ්ටත් ලැබුණේ උණුසුම් පිළිගැනීමක් ලැබෙනවා. ඊට හේතුව නොක්ස් ඒ මොහොතේ වීරයකු බවට පත්වෙලා හිටි හින්දා. කෲර ඒකාධිපතියකු වූ සිංහලේ රජුගෙන් මිදී පලා එන්නටලේසි වෙන්නේ නෑ ඒ වගේම මේ මිනිසා සතුව උඩරට රාජධානිය ගැන ඇති රහස් නිසා නොක්ස් කියන්නේ ඒ වෙලාවේ සම්පතක්. බළකොටුවේ සිටි ලන්දේසීන්ට උඩරට තොරතුරු කියන්නටම නොක්ස්ට ලොකු කාලයක් ගතවිය. උඩරට රහස් කියන ගමන්ම අරිප්පු ඇතුළු වයඹ වෙරළ තීරය නිරීක්ෂණයකරන නොක්ස් එරිට්ටුකඞ්ඩුවේ පිහිටි උසැති වැලිකන්ද දකිනවා. ඒක මුතු බෙල්ලන්ගේ කටු වලින් හැදුණු වැලිකන්දක් බව දැනගත්තාම විට ඔහු පුදුමයට පත්වෙනවා.

ලන්දේසි බළකොටුවක්ව තිබූ අරිප්පුව ඊළඟට බි‍්‍රතාන්‍ය පාලනයට යටවෙනවා. ප්‍රෙඞ්රික් නෝත් මන්නාරම් පළාතේ බළකොටුවල පාලකයා බවට පත්වෙද්දි ඔහුගේ සුවිශේෂ අවධානයට යොමුවූයේද මුතු බෙල්ලන් කැඞීමයි. මුතු බෙල්ලන් කැඞීම ලාභ ලබන ව්‍යාපාරයක් බවට පත්ව තිබීම නිසාම නෝත්, අරිප්පු බළකොටුවෙහි නතරවෙලා මේ කටයුතු ගැන සොයා බැලනවා. ඒ නිසාම තමයි නිල නිවෙස අරිප්පු බළකොටුව අද්දරින්ම ඉදිකරවා ගන්නේ.
 

අරිප්පු බලකොටුව පිළිබද කතාන්දරය අනුව නම් බලකොටුව තිබිය යුත්තේ මුහුදු ලග වුවත් අද එසේ නොවේ. අරිප්පු කොටුව ලෙස ඇත්තේ ඉතා කුඩා ගෙඩනැගිල්ලක් පමණි.අනොත් සියල්ල බම් බිම් ලෙස යටවී ඇත. එසේ නම් වැලලී ගිය අතීතයක් අප සතුව ඇත්තේය.


සියල්ල අවසානයේ අප නැවතත් මන්නාරම බලා පිටත් වන්නට විය. මන්නාරමේ සිට කීරි වෙරළ තීරය වෙත ගිය අපේ උන් සවස් වනතුරුත් දිය නාමින් සිටියෝය.. රාත්‍රිය වැටෙද්දී නැවත මන්නාරම නගරයට පැමිණි අප රාත්‍රී ආහාරය ගෙන දුම්රිය ස්ථානයට පැමිණියේ නැවත ගම් බිම් බලා පැමිණිය යුතු නිසාවෙනි. කෙසේ හෝ වේවා අපූරු ගමනක අවසානය මෙලෙස සටහන් කරමි.. තවත් ගමනක තතු සමග පැමිණෙන තුරු ආයුබෝවන් සැමට......