ජීවන විල මැද

සුජාතා අත්තනායක විසින් ගායනා කරනු ලබන මෙම ගීතය වත්මන් යෞවනියන්ගේ කතාන්දරයම යැයි කීවොත් වඩා නිවැරදිය. 1963 දී තරගත වූ "මහ රෑ හමුවූ ස්ත්‍රිය" චිත්‍රපටය සදහා ගැයුනු මෙ ගීතය රචනා කරනු ලැබුවේ කරුණාසේන ජයලත් විසිනි. එම්. කේ. රොක්සාමි විසින් සංගීතවත් කරන ලදී.

ජීවන විල මැද වැජඹෙන කැකුළකි
රූබර වූ යුවති
තී මට තී මට කියමින් බිඟු කැල
ඇය අවටම රඟති

තරුණ යුවතියකගේ ජීවිතය පිළිබද කතාන්දරය මෙලෙසින් දිග හැරෙන්නේය. ජීවිතය නැමැති විල මැද සිටින්නා වූ ලස්සන කැකුළු මලකි. මෙය තරුණ යුවතියක් සංකේතවත් කරන්නට ගත් අපූරු යෙදුමකි. ජීවිතයද වරෙක විලකි. තෙරක් ගැඹුරක් නොමැති විලක් මැද ඇති යාන්තම් පිබිදීගෙන එන විට කුමක් නම් දන්නවාද? කැකුළු මලක් පිබිදෙද්දී එහි ඇති නැවුම් රොන් වල රසය දන්නෝ මී මැස්සන්මය. ඔවුන් මේ මළට අයිතිවාසිකම් කියන්නට වෙර දරන්නෝය. ඒ මෙම පිපෙන්නා වූ කැකුළු මලෙහි ඇති රොන් ගන්නටය. ඒ ලෙසින්ම තරුණ යුවතියක් පසු පස කොතරම් තරුණයන් සරන්නේද? ඔවුන් සියල්ලෝ වෙර දරන්නේ ඇය තමාගේ කරගැනීමටය.

ලහිරු රැසින් පිඹිදෙන පියුමින්
රොන් බී මත්වුන බඹරා
මියුරු හඩින් කී ගී නවතා යයි
පියුමේ හද අඹරා

හිරු එළිය වැටෙද්දී අලුතින්ම පිපෙන මගෙන් පළමුව රොන් ගන්නා වූ බඹරා එතේ මල වටා කැරෙකෙමින් කී ගීත ගායනය නවත්තල දාල යන්න යනවා. ඒ යන්නේ තමන්ගේ රොන් ගත්තු මල ගැන හිතන්නේවත් නැතිව. ඒ වගේම තමා යුවතියක් තමන්ගෙ ්ආදරය තරුණයෙකුට පූජා කරනවා. නමුත් ඇයගෙන් ගත හැකි සියළු ප්‍රයෝජන අරගෙන ඔහු ඇයගෙන් ඉවත් වෙලා යන්නේ ඇයගේ සිත ගැන ටිකක්වත් හිතන්නේ නැතිව. ඇය නොදැනුවත්ව රැවටුනා කියන එක ඇය තේරුම් ගන්නේ අයගෙන් ඔහු බවත් වෙද්දී. ඒ වෙද්දී ඇගෙන් ඔහු ඉවත් වීම කෙතරම් වේදනාවක්ද යන්න මෙහි අපූර්ව යෙදුමතකින් කියැවේ. ඒ "පියුමේ හද අඹරා" යන යෙදුමයි. රිදවනවා, තලනවා යන වචන වලට වඩා අඹරනවා යන යෙදුම අතිශය සාධාරණ යැයි මා සිතමි.
 
නෑ එන පාටක් නෑ එන පාටක්
ලතැවෙයි පියුම අනේ
ආ මට කෑමක් ආ මට කෑමක්
තවකෙක් බදිති සෙනේ

ඇය ඔහු එනතුරු ලතවෙමින් බලා හිදිද්දී තව බඹරෙක් තව කෙනෙක් ඇයට ලංවෙනවා. නමුත් ඒ ලංවෙන්නේ ඇයගෙන් ප්‍රයෝජන ගැනීමට මිසක් ආදරය කරන්නට හෝ ඇය සනසවන්න නම් නොවේ. තරුණයෙකුට රැවටුනු තරුණියකට දෙවනුව අත්වන ඉරණම මෙයම නොවේද? තව තවත් උන් ඇයට පෙම් බදින්නේ ඇයගේ ප්‍රයෝජන ගැන සිතා පමණක්මය. ඇයද අවසානයේ එය රසයක්ම යැයි සිතා තරුණයන් අතතින් අතට යන්නේ ඇයට කල හැකි වෙනත් යමක් නොමැති නිසාවෙන්මය. නමුත් ඇය තවමත් පෙර කල වරද පිළිබද දුක්වේ.

අවරට යන හිරු සවසට බැස යයි
ගුම් නද දැන් නොඇසේ
රසයට රැවටුනු නෙළුමද හැකිලෙයි
පුන්සද දැක අහසේ

කලක් අතින් අතට යන තරුණිය ගැන දැන් කාටවත් ගානක් නැහැ. ඇයගේ තරුණ විය අවසන් වෙද්දී ඇය වටා සැරිසරන්නා වූ තරුණයන් නොමැත. තරුණයන්ගේ අතින් අතට යෑම පවා කලක් යද්දී නොමැති වෙන්නේ ඇයගේ රූ සිරි අඩු වන නිසාවෙන් විය යුතුය. දැන් ඇයටද කරන්න දෙයක් නෑ. ඇයත් පාඩුවේ පැත්තකට වෙනවා. ඒකට හේුව වෙන්න ඇත්තේ තමා වියපත් වීම හා අලුත් තරුණියන් සමාජයේ ගැවසීම විය යුතුය. එහිදී පුන්සද දැක අහසේ යන යෙදුම ඇයගෙන් ප්‍රයෝජන ගත් තරුණයන්ගේ නව ආදරවන්තියන්ද, ඇයට අත් වූ ඉරණම ම අත් වූ අනෙකුත් තරුණ යුවතියන්ද ආමන්ත්‍රණය කිරීමක් යැයි මා සිතමි.

ඒකයි දෛවය නෙළුමේ ඒකද
යුවතියගෙත් දෛවේ..
දාකයි දෙකකයි පමණයි විසිතුර
එය ජීවන මහිමේ

එවිය ඇය සුසුමු හෙලනවා ඒකද යුවතියකගේ දෛවය යැයි සිතමින්. යුවතියකගේ ජීවිතයේ වටිනාකම තියෙන්නේ දවසක් දෙකක් විතරයි. ඒ තමයි යුවතියන්ගේ දෛවය වෙන්නේ. අද සමාජය තුල දකින්නට අසන්නට ලැබෙන දේ සමග මෙය කොතරම් මුහුව පවතින්වාද යන්න ඔබත් නොදන්නවා නොවේ.


ජීවන විල මැද වැජඹෙන කැකුළකි
රූබර වූ යුවති...//
තී මට තී මට කියමින් බිඟු කැල
ඇය අවටම රඟති...
ජීවන විල මැද වැජඹෙන කැකුළකි
රූබර වූ යුවති...

ලහිරු රැසින් පිඹිදෙන පියුමින්
රොන් බී මත්වුන බඹරා..
මියුරු හඩින් කී ගී නවතා යයි
පියුමේ හද අඹරා..
නෑ එන පාටක් නෑ එන පාටක්
ලතැවෙයි පියුම අනේ...
ආ මට කෑමක් ආ මට කෑමක්
තවකෙක් බදිති සෙනේ...

ජීවන විල මැද...

අවරට යන හිරු සවසට බැස යයි
ගුම් නද දැන් නොඇසේ..
රසයට රැවටුනු නෙළුමද හැකිලෙයි
පුන්සද දැක අහසේ
ඒකයි දෛවය නෙළුමේ ඒකද
යුවතියගෙත් දෛවේ..
දාකයි දෙකකයි පමණයි විසිතුර
එය ජීවන මහිමේ...

ජීවන විල මැද...

ගායනය : සුජාතා අත්තනායක
පද රචනය : කරුණාසේන ජයලත්
සංගීතය : එම්. කේ. රොක්සාමි

මහ වැස්සක පෙර නිමිති

කේ. ඩී. කේ. ධර්මවර්ධන අතින් ලියැවෙන මේ අපූරු ගීතය විශාරද සනත් නන්දසිරි විසින් සංගීතවත් කරනවා. ගායනය කරන්නේ පණ්ඩිත් අමරදේවයන් විසිනි. පණඩිත් අමරදේව ශූරීන් අවසාන කාලයේ මේ ගීතය ගායනා කරද්දී මේ ගීතය තුල ඔහු ජීවත් වූවා යැයි මට සිතේ. මහළුව ගිය බොහෝමයක් අය වෙනුවෙන් මේ ගීතය ලියවී ඇත්තාක් මෙන් දැනෙන්නේ අප සමාජයේ දකින බොහෝමයකගේ ජීවිතය ද මෙයම වන හෙයින් යැයි මා සිතමි.

මහ වැස්සක පෙර නිමිති පෙනෙනවා
කවුලුව අතරින් හිරිකඩ එනවා
මල්පැන් වඩියක උණුසුම ලබනට
යන්නට ඕනෑ කඩමණ්ඩිය වෙත

මහ වැස්සක් එද්දී දැනෙන හැගීම ගැන මා අමුතුවෙන් කිව යුතු නොවන්නේය. එහෙම වෙලාවක තමාට තියෙන කුඩා කාමරයේ කවුරුව අතරින් එන හිරිකඩ සුලග මතකයට නැගෙන්නේ නම් මේ සිදුවීමේ විස්තර කරන අවස්ථාව පිළිබද ඔබට මැවෙනු නිසැකය. එවැනි වෙලාවකදී අප කතා නායකයා වූ මහලු පුද්ගලයා මත්පැන් ටිකක් බීල ශරීරයට උණුසුම ලබා ගන්නට කල්පනා කරනවා. ඒ සදහා කඩමණ්ඩියට යන්නට පිටත් වන්නේ පොද වැස්ස හිරිකඩ වැටෙද්දීමයි. 

කබාය ඉරිලා ඊට කමක් නෑ
කවුරු බලන්නද කවුරු දකින්නද
මා දැන් මහළු වියේ
මා දැන් මහළු වියේ

ඔහු එලියට යන වෙලාවේදී  දැනෙන සීතල එක්ක තමයි ඔහුට මතක් වෙන්නේ කබායත් ඉරිල නේද කියල. ඒත් ඉතින් මේ නාකි මාව කවුරු බලන්නද කියල ඔහු හිත හදා ගන්නවා. මේ කොටස මහලු තැනැත්තා තනිවම ජීවත් වන බව, ඔහුගේ වියපත් වීම හා දුගී බව යන සියල්ල එකතු කරගෙන භාවිතා වුන යෙදුමක් කියලයි මම නම් හිතන්නේ. කොහොම වුනත් ඔහු හිත හදා ගන්නවා තමන් දැන් වයසක නිසා ලස්සනට අදින එක ගැන හිතන්න ඕන නැහැ කියල.

පාරට බැස්සම නොවැ සීතල වැඩි
තනිකම ඊට වැඩී

පාරට ආවාම තමා සීතල වැඩියෙන් දැනෙන්නේ. පාරේ වදින හීතල හුලග කබායේ සිදුරු වලින් ඇග තව තවත් සීතල කරනවා. නමුත් ඔහුගේ සිත තුලින් ඔහුගේ තනිකම ඊටත් වඩා විදගෙන තියෙනවා. ඒ තනිකම විදගත්ත මට මේ හීතල විදගන්න පුළුවන් යැයි සිතමින් ඔහු සිගට වෙර ගන්නවා. 
 
හිරිපොද වැස්සේ එකම කුඩය යට
තෙරපි තෙරපි අර යුවලක් යන හැටි
මමත් ඔහොම ගිය හැටි මතකයි
මට හොද හැටි මතකයි

මේ වැහි කාලගුණයේ ඔහු තනිකම සහ සීතල එක්ක සටන් කරද්දී ඔහුට තවත් දෙයක් පේනවා. ඒ පාර දිගේ සීතල නිසා එකට ගුලිවෙලා එකම කුඩය යටින් යන ආදරවන්තයින් දෙපලක්. මේ සිදුවීම ඔහුගේ සිත අතීතයට අරගෙන යනවා. තමා දැන් තනිකමින් පීඩා විදිනවා වුනත් අතීතයේ තමනුත් මේ විදිහට ආදරයෙන් ඇවිද ගියා නේද කියල ඔහුට සිහිපත් වෙනවා. ඔහු පුන පුනා කියනවා මට හොදට මතකයි ඒ අතීතය. මොකද ඔහුට අහිමි වුන ඒ ආදරය අමතක නොවන ආදරයන් නිසාවෙන්. අතීතයේ ඔහු වින්ද ඒ සුන්දර කාලයට ඔහුගේ සිත දිව යන්නේ නිරායාසයෙන්මයි.

මීවිතකින් ගත උණුසුම් වූවද
සිත උණුසුම් වේදෝ

දැන් ඔහුගේ සිත දෙපැත්තට ඇදෙනවා. අතීතයේ සොදුරු තැන් මතකයට එනවා. ආදරයෙන් කුරුලු වී ගිය යුවල ඔහුගේ හිත තුල තිබුන අතීත සිතිවිලි අවුස්සලා. ඔහු සිතනවා මීවිත ගත උණුසුම් කලා වුනත් සිත උණුසුම් කරන්නට මීවිතට බැහැ. මේ කුඩා සිතිවිල්ල එක්ක අතීතයට ගිය ඔහුගේ සිත අතීත සිතිවිලි වලින් උණුසුම් වූ හැටි ඔහුට සිහිවෙනවා. 
 
එපා එපා මීවිත මගෙ දෙතොලට
එපා එපා මීවිත මගෙ දෙතොලට
ආපසු මගෙ කුටියට යනවා
මම ආපසු යනවා

අවසානයේ ඔහු තීරථනයට එනවා. මට මත්පැන් බොන්න ඕන නැහැ. මම යනව යන්න මගේ කුටියට. ඔහුට අද දවස වෙනුවෙන් මත්පැනින් ගත උණුසුම් කර ගන්න ඕන වෙන්නේ නෑ. මොකද ඔහුගේ සිත අතීත සිතිවිලි වලින් මතකයන්ගෙන් පිරිලා නිසා. අතීතයේ මෙන් ඔහුගේ සිතිවිලි වලින් ඔහු දැන් උණුසුම් නිසා.

කබාය ඉරිලා ඊට කමක් නෑ
කවුරු බලන්නද කවුරු දකින්නද
මා දැන් මහළු වියේ
මා දැන් මහළු වියේ

ආයෙමත් ඒ සිතිවිලි ඔහු සිර කර ගන්නවා කබාය ඉරිලා ඒකට කමක් නෑ මම දැන් මහළු වයසේ ඉන්න මනුස්සයානේ කියල. මේ ගීතය ඇතුලේ ඔහුගේ අතීතය හා වර්තමාන කතාව යන දෙකම ඇතුලත් කරල තියෙනවා කියල තමයි මම හිතන්නේ. කොහොම වුනත් අපූරු ගීතයක් හැටියට මම කවදත් එක විදිහට විදින ගීතයක් තමා මේ ගීතය. 


මහ වැස්සක පෙර නිමිති පෙනෙනවා
කවුලුව අතරින් හිරිකඩ එනවා
මල්පැන් වඩියක උණුසුම ලබනට
යන්නට ඕනෑ කඩමණ්ඩිය වෙත

කබාය ඉරිලා ඊට කමක් නෑ
කවුරු බලන්නද කවුරු දකින්නද
මා දැන් මහළු වියේ
මා දැන් මහළු වියේ

පාරට බැස්සම නොවැ සීතල වැඩි
තනිකම ඊට වැඩී
හිරිපොද වැස්සේ එකම කුඩය යට
තෙරපි තෙරපි අර යුවලක් යන හැටි
මමත් ඔහොම ගිය හැටි මතකයි
මට හොද හැටි මතකයි

මීවිතකින් ගත උණුසුම් වූවද
සිත උණුසුම් වේදෝ
එපා එපා මීවිත මගෙ දෙතොලට
එපා එපා මීවිත මගෙ දෙතොලට
ආපසු මගෙ කුටියට යනවා
මම ආපසු යනවා

කබාය ඉරිලා ඊට කමක් නෑ
කවුරු බලන්නද කවුරු දකින්නද
මා දැන් මහළු වියේ
මා දැන් මහළු වියේ

පද රචනය: කේ. ඩී. කේ. ධර්මවර්ධන
සංගීතය: විශාරද සනත් නන්දසිරි
ගායනය: පණ්ඩිත් අමරදේව

වසන්තයේ අග......

කපිල කුමාර කාලිංග අතින් ලියැවුනු මෙම ගීතය තුල බොහෝමයක් පුද්ගලයින් ඩීවත් වන බව මට සිතේ. විශාරද එඩ්වඩ් ජයකොඩි විසින් සංගීතයෙන් හැඩ ගන්වා ගායනය කල මෙම ගීතය තවත් එක් වෙන්වූ ආදරයක සොදුරු තැන් ස්පර්ශ කරන්නේ යැයි සිතමි.

වසන්තයේ අග හමුවෙමු සොදුරිය
ලවැලි තලාවක විපුල කුසුම් මත
අතිනත ගෙන පෙර නොකී කතා අසා
අළුතින් සුසුමක් ගෙන වෙන්වී යමු
ලා සද නැගෙනා හෝරාවේ

ගීතයේ කතා නායකයා තමන්ගේ තරුණ විය අවසන්ව යන අවස්ථාවේ සිට පෙම්වතෙකි. තම තරුණ වයස අවසන්ව යද්දී වසන්තය අවසන්ව යද්දී තම හිමි නොවූ පැරණි පෙම්වතිය හමුවේ. ඔහු විවාහකය ඇයද එසේ විය හැකිය. ඔවුන් එකට වෙන්ව ඇත්තේ ප්‍රේමය සදහා වූ විවිධ බාධාවන් නිසා වන්නට ඇත. නමුත් මේ වසන්තය අවසන් වන මේ තරුණ සමය අවසන් වෙද්දී අප මුණගැසී ඇත. ඒ එක් වීමට නොහැකි වුවත් තමන්ගේ සතුටක් නොමැති ජීවිතයට ආලෝකයක් දෙන්නට මෙන්ය. අප එකල කතා කරන්නට නොහැකිව කියා ගන්නට නොහැකි වූ දේවල් අද කතා කරමු. එදා කියා ගන්නට බැරිව වෙන් වූ අපට අද ඒ දේවල් කතා කරන්නට පුළුවන්. ඒ දේවල් නිසා අප වෙන්වුන බව මතක් කරමින් සුසුම් හෙලන්නට පුළුවන්. නමුත් රාත්‍රිය වන විට අප යා යුතු වෙනවා. ඒ මොකද අපට වෙන් වූ ජීවිතයත් තියෙනවා.

ගිමන් නිවන්නට ජීවිතයේ
යලි කෙදිනද ඉඩ සැලසෙන්නේ
නොදනිමු එය අප නොවී පමා
පියවර මැන යමු යොදුන් ගෙවා

නමුත් මෙම වෙහෙස දැනෙන ජීවිතයෙන් ඉවත් වෙලා වෙහෙස නිවන්න කවදා ඉඩ සැලසෙයිද ඒ පිළිබදව අප දන්නේ නැහැ. නමුත් ඒ පිළිබද සිතමින් කාලය වැය කරන්නේ නැතිව අපි පියවර තියමු. අපි එකට ඇවිද යමු. මොකද රෑ බෝවී එන නිසා අප යා යුතු වෙනවා. කතා නායකයා ඇගෙන් එදා වෙන්වීම පිලිබදව දුක් වෙනවා විතරක් නෙවෙයි අවස්ථාවක් ලැබුනොත් නැවත ඇය හා එක්වන්නට කැමැත්තෙන් ඉන්නවාත නමුත් ඒ දැන් ගෙවන ජීවිතයට දුකක් දීලා නම් නෙවෙයි.

දොරගුලු හැරලමු අප දෙහදේ
හිනැහෙමු අප පෙර පැතූ ලෙසේ
කිසිවෙකු නොදකින නිහඩ පැයේ
තනිවෙමු මොහොතක් අපේ ලොවේ

අපි අපේ හිත්වල තියෙන දේවල් කතා කරමු. අපිට මොකද වුනේ. අපි ඇයි වෙන් වුනේ කියන එක ගැන මෙතුවක් හිරකරගෙන හිටි දේවල් ගැන අපි ටිකක් කතා කරමු. ඒ අතීතයේසුන්දර තැන් ගැන මතක් කරගෙන හිනාවෙමු. කිසිකෙනක් නොදකින නිහඩ වෙලාවේ අපි පොඩ්ඩකට අපේ ලෝකයේ තනිවෙමු. නමුත් ඒ අපි ගෙවන අලුත් ජීවිතයේ අයගෙන් සදාකාලයට අයින් වෙලා දුකක් දෙන්න නම් නෙවෙයි. මොහොතකට. ඒ මොහොතේවත් අතීතයේ අප වෙන්වීම දක්වා වූ සොදුරු තැන් විතරක් මතක් කරමින් සතුටු වෙමු. ඒ අතීතය අමතක නොකොට දැන් ජීවිතයේ සතුටු විට නොහැකි නිසා ඔහුගේ හිත හැමදාමත් ඒ අතීත ප්‍රේමය වෙත දිව යන නිසා.

පළමු ප්‍රේමයක සුන්දරත්වය කෙතරමද යත් කොයි ලෙස කොතන නැවතී සිටින්නට වුවද අපට අපගේ පළමු ප්‍රේමය අමතක කල නොහැකිය. මෙයද එවැනි අවස්ථාවක් හා නොයෙක් බාහිර බාධාවන් නිසා එක්වීමට නොහැකි වූ පෙමවතුන් යුවලක් වෙන වෙනම ජීවිතය ගෙවද්දී අහම්බයකින් හමුවන අවස්ථාවක් යැයි මා සිතමි. කෙසේ වුවද අපූර්ව සුන්දරත්වයක් ඇති ගීතයක් වන නිසා මේ ගීතය රස විදින ලෙස ඔබටත් ඇරයුම් කරනවා.


වසන්තයේ අග හමුවෙමු සොදුරිය
ලවැලි තලාවක විපුල කුසුම් මත
අතිනත ගෙන පෙර නොකී කතා අසා
අළුතින් සුසුමක් ගෙන වෙන්වී යමු
ලා සද නැගෙනා හෝරාවේ

ගිමන් නිවන්නට ජීවිතයේ
යලි කෙදිනද ඉඩ සැලසෙන්නේ
නොදනිමු එය අප නොවී පමා
පියවර මැන යමු යොදුන් ගෙවා

වසන්තයේ අග හමුවෙමු....

දොරගුලු හැරලමු අප දෙහදේ
හිනැහෙමු අප පෙර පැතූ ලෙසේ
කිසිවෙකු නොදකින නිහඩ පැයේ
තනිවෙමු මොහොතක් අපේ ලොවේ


පද රචනය : කපිල කුමාර කාලිංග
සංගීතය : විශාරද එඩ්වඩ් ජයකොඩි
ගායනය : විශාරද එඩ්වඩ් ජයකොඩි

රෑ වැඩ මුරය අවසන් වන කණිසමට

අද ලියන්න යන ගීතය සමාජයේ එක පැත්තක දුක් ගැනවිල්ලක් ගැන කියවෙන ගීතයක් කිව්වොත් වඩා නිවැරදියි. ඒ ඇගලුම් කාර්මාන්තයේ නියුතු තරුණියන් සම්බන්ධව තිබෙන්නා වූ ඛේදාන්තය. ඔවුන්ගේ ජීවිත කොයි තරම් දුක් කම්කටොලු වලි පිරී ඇත්දැයි බාහිර සමාජය නොදන්නා තරම් වෙනවා. බන්දුල නානායක්කාරවසම් ගේ පද රචනයත් රෝහණ වීරසිංහයන්ගේ සංගීතයත් එක්ක හැදුනු මෙම ගීතය ගායනා කරන්නේ සුනිල් එදිරිසිංහයන් විසිනුයි. මේ ගීතයේ කියැවෙන කතාන්දරයට අතිශය සාධාරණයක් සංගීතයෙන් කරල තියෙනවා කියන එකයි මගේ හැගීම. 

රෑ වැඩ මුරය අවසන් වන කණිසමට
නුඹෙ මුව පෙනෙයි පරවුණු කුසුමක් ලෙසට
අරුණළු කැරලි වැටෙනා සඳ අළුයමට
නුඹේ ලොවට රෑ වෙයි පෙර කල පවට

ඇගලුම් කර්මාන්තයේ නියුතු අය ගැන සොයා බැලුව ඕනම කෙනෙක් දන්නා දෙයක් තමයි එහි දවල් කාලයේ වැඩ වාගේම රාත්‍රී කාලයේත් වැඩ කරන්න සිදු වෙන බව. සමහර වෙලාවන් වලදී ඇණවුම් සම්පූර්ණ කිරීම සදහා නොනිදා වැඩ කල යුතු අවස්ථා එනවා. මේ එවැනි අවස්ථාවක තරුණියකගේ ස්වභාවයයි විස්තර කරන්නේ. ඇගලුම් කර්මාන්තයේ නියුතු තරුණියන් වඩාත් ලස්සනට හැද පැළදීමට වඩා කැමැත්තක් දක්වනවා. උදේ මලක් වගේ ලස්සනට එන තරුණිය නොවෙයි රාත්‍රි වැඩමුරය කරල යන්නේ. ඇයට තමන්ගේ රූප ස්වභාව ගැන අමතක වෙනවා. ඇගේ මුව පරවෙච්ච මලක් වගෙයි. ඉර එලිය වැටීගෙන එන වෙලාවේදී සද නොපෙනී යනවා. එලිය තියෙන වෙලාවේ ඇගේ සුන්දරත්වය ලෝකය දකින්න ඕන වෙලාවේදී ඇයට නින්දට යන්න වෙලාව ඇවිත්. එයට හේතුව ඇය රාත්‍රිය පුරා වෙහෙස වී වැඩ කල නිසා. ඇය බොහේම ලස්සන වුනත් ඇය පෙර කල පව් නිසා ඇයට ඒ ලස්සන ලෝකයට පෙන්වන්න වෙන්නේ නැහැ.ඇයත් ඒ සද වගේ ආලෝකය වැටෙන වෙලාවේදී සැගවෙනවා.

තුන් තිස් පැයේ දෑඟිලි නිදි වරන්නේ
නිල් එළියටයි පෙති ගෝමර දැවෙන්නේ
මල් විය නොවෙද මේ දියකර හරින්නේ
මැසිමද හිතද මහ හයියෙන් හඬන්නේ

ඇගලුම් වැඩ කරන්න ගිය මේ තරුණියන් බොහෝ දෙනෙක් දුවන්නේ සහ දුවවන්නේ ඉලක්ක පස්සේ. තමන්ගේ අවශ්‍යතා ඉටු කරගන්න වැඩි මුදලක් උපයන්න කියන සිතිවිලි එක්ක ඔවුන් තව තවත් වැඩ කරනවා. මහන්න යන තරුණියකගේ ඇගිලි වලට කවදාවත් නිවාඩු ලැබෙන්නේ නෑ. ඒ ඇගිලි වැඩ නොකලොත් ඇගිල්ල පවා මැෂින් එකට මැහෙනවා. ඒ තරම්ම වැඩ ගොඩක් ඔවුන්ට තියෙනවා. ඇගලුම්හලේ සහ නිවස ඇතුලේ ගෙවෙන ජීවිතයක් තමයි මේ තරුණියට තියෙන්නේ. ඒ නිසා මේ තරුණියගේ ලස්සන විදුලි බුබුලු වලින්ම දියවෙලා යනවා. ඒ ලස්සන දකින්න තරම් අයෙක් නැහැ. මේ තරුණියන්ගේ ජීවිතයේ සුන්දර ම කාලය තරුණ කාලය පෙම්වතෙකු සමග ආලය කරන්න හෝ කෙනෙකුගේ ආදරය ලබන්න තරම් සුන්දර වෙන්නේ නැහැ. බොහෝ විට මෙම තරුණියන් කෙහෙන් හෝ පැමිණි කාමාතුරයෙකුට ගොදුරු වෙනවා. ඒ නිසාම ඔවුන්ගේ ජීවිතයේ හොදම කාලය මේ විදිහට දියවෙලා යනවා. මේ සියල්ල උහුලාගෙන මේ තරුණියන් හිතෙන් මොනතරම් හඩනවාද... ඒ ගැන දැන්ගන්න නම් මේ තරුණියන් සමග අවංකව කතා කරන්න ඕන. එහෙම කලොත් ඔවුන් මොනතරම් හිතින් දුක් විදිනවා ද කියන එක දැනගන්න පුළුවන්. එවිට රචකයා මතක් කරනවා ඇගලුම්හලෙන් එන මැෂින් වල ශබ්දයද මේ එන්නේ නැතිනම් මේ තරුණියගේ හිත හඩන ශබ්දයද එන්නේ කියල. ඇත්තෙන්ම ඇය හැඩුවොත් ඒ තරම් විශාල ශබ්දයකින් කෑ ගහල හඩන්න තරම් දුකක් ඒ තරුණියන්ගේ හිත‍ේ තියෙනවා කියන එක රචකයා මතක් කරල දෙනවා.

නුඹෙ කඳුලැලිද සයුරේ රළ නඟන්නේ
හද සුසුමන්ද පවනක් වී හමන්නේ
තනි නොතනියට හෙවනැල්ලද සිටින්නේ
ඇඳුමද නුඹේ ජීවිතයද මහන්නේ

තරුණියගෙන් අවසානයේ විමසීමක් කරනවා. සයුර පෝෂණය කරන්නේ ඔබේ කදුලැලි වලින්ද ඒ තරම් ඇයගෙන් වැටුන කදුලු ප්‍රමාණය වැඩියි. දුක් වෙන සුසුම් හෙලීම කොතරම්ද යත් ඒ සියල්ල එක්වී සුලගක් වෙලා හමනවාද කියලත් අහන්නේ ඇගේ දුක කොයි තරම්දැයි සීමා කල නොහැකි තරම් බව රචකයා තේරුම් ගන්නට උත්සාහ දරණ නිසා විය යුතුය. ඇගේ තනියක කිසිවෙක් නැහැ. කෙනෙක් ආවත් එන්නේ අැය වෙනුවෙන් දුක් වන්නට නම් නොවේ. එ් නිසා ඇගේ තනියට ඉතිරි වන්නේ සෙවනැල්ල පමණයි. එනිසා ඇය ඇගේ ජීවිතය තනිවම ගොඩ නගා ගත යුතු වෙනවා. ඇය මේ ඇදුමක් කියල මහන්නේ එනම් සකසා ගන්නේ ඇගේ ජීවිතයද කියන එක රචකයා විමසනවා. ඇය ඇදුම කොයිතරම් හැඩ වැඩ කරනවාද ඒ වගේ ඇය ජීවිතය හැඩ කරගන්න හදනවා. ඔවුන්ගේ ජීවිතය ඒ තරම් කදුලු අතරින් වුනත් හදා ගන්න තමයි කොයි තරුණියත් හදන්නේ.

මේ ගීතය ඇතුලේ අපූර්ව සමාජ පැතිකඩක් විදහා දක්වනවා කියන එකයි මගේ නම් හැගීම වන්නේ. කොහොම වුනත් ගීතය තුල ඇති අපූර්වම පද පේලිය විදිහට මම නම් දකින්නේ "මැසිමද හිතද මහ හයියෙන් හඬන්නේ" කියන තැන තිබෙන විමසීම කියලයි මට නම් හිතෙන්නේ. මේ අපූර්ව ගීතයත් නිස්කලංකව ඉන්න වෙලාවක අහල බලන්න කියල මම ආරාධනා කරනවා...


රෑ වැඩ මුරය අවසන් වන කණිසමට
නුඹෙ මුව පෙනෙයි පරවුණු කුසුමක් ලෙසට
අරුණළු කැරලි වැටෙනා සඳ අළුයමට
නුඹේ ලොවට රෑ වෙයි පෙර කල පවට

තුන් තිස් පැයේ දෑඟිලි නිදි වරන්නේ
නිල් එළියටයි පෙති ගෝමර දැවෙන්නේ
මල් විය නොවෙද මේ දියකර හරින්නේ
මැසිමද හිතද මහ හයියෙන් හඬන්නේ

රෑ වැඩ මුරය ...

නුඹෙ කඳුලැලිද සයුරේ රළ නඟන්නේ
හද සුසුමන්ද පවනක් වී හමන්නේ
තනි නොතනියට හෙවනැල්ලද සිටින්නේ
ඇඳුමද නුඹේ ජීවිතයද මහන්නේ


ගී පද : බන්දුල නානායක්කාරවසම්
සංගීතය : රෝහණ වීරසිංහ
ගායනය : සුනිල් එදිරිසිංහ

තවත් එක් කතාවක්...

කාල වේලාව හීන වීමත් සමග ලිවීමේ කාර්යයෙන් මදක් ඈත් වීමට සිදු වූ බව සැබෑය. නමුත් විසි වසරක පැතුමක් ඉටු වීම නොලියාම බැරිය. එනිසා තවත් එක් කතාවක් මෙසේ අකුරු කරමි. 

මා මේ කියන්නට යන්නේ සාහිත්‍යකරුවන්ගේ උදාහරණ කතා වල එන මැක්සිම් ගෝර්කිගේ අම්මා හෝ චිංගීස් ආයිත්මානව්ගේ ගුරු ගීතය නොවේ. හුදෙක් මෙය එක් කතාවක් පමණක්මය. ඔබටත් මටත් අමතක වී ගිය එක් අපූර්ව ලේඛිකාවකගේ පුංචිම පුංචි නවකතාවක් පමණක්මය. නමුත් එය පැසසිය යුතුමය. වසර විස්සක් තිස්සේ සෙවූ ඒ පොත මා අතට ලැබී සතියක්වත් ගතවී නැත. නමුත් මේ පිළිබද නොලියා සිටිය නොහැකි අයුරින් මේ ගැන ලිවිය යුතුයැයි මා මනස මට වද දෙන අයුරු පැහැදිලි කරනට තරම් පෝෂිත වචන ප්‍රමාණයක් මා සතුව නොමැත. කෙසේ හෝ වේවා නොනිදා හෝ මා මේ කතාව ආරම්භයේ සිටම ලියමි.

මා කුඩා කල ලගම ඇති පුස්තකාලයෙන් අපට කියවිය හැකි අපූර්ව පොත් සොයා ගෙනැවිත් දෙන්නේ අම්මා ය. මමත් මගේ සහෝදරයනුත් ඒ පොත් කියවන්නට පුරුදු කලේද අම්මා විසින් මය. එලෙස මා අතට පත්වන එක් පොතක් මා සිත ගැමි සුන්දර පරිසරයකට ගෙන ගියේ මන්දැයි මා නොදනිමි. ඒ පොත නමින් "පේ අයියා" ය. 1991 එස් ගොඩගේ සමාගම විසින් ප්‍රකාශයට පත් කෙරුණු මෙම නවකතාව රචනා කර ඇත්තේ මාලිනී විජයවීර නම් ලේඛිකාව විසිනි. වරක් දෙවරක් කියවූ පොත් අතර කුඩා වයසේදීම යලි යලිත් ගෙන්වාගෙන විසි තිස් වාරයකටත් වඩා කියවූ පොතක් ඇත්නම් ඒ "පේ අයියා" විය යුතුය.

පේ අයියාගේ අපූර්ව ජීවිතය, ඔහුගේ සුන්දර ළමා කාලය මා හට අද ළමා පරපුර කරන්නා වූ විවධ ක්‍රියාකාරකම් දකිද්දී මතකයට නැගේ. පේ අයියා කල ත්‍රාස්‍යජනක ළමා දගකාරකම් මතක් වෙද්දීත් දගයකු ලෙස ඔහු කල විවිධ කවටකම් මතක් වන විටත් මා හට ඔහු මෙන් ජීවත් වන්නට සිතේ. ඔහුගේ මරණය තෙක් ලියූ කතාවේ අවසානය එදා මෙන් ම අදත් මාගේ නෙතට කදුලක් එක් කරන්නේ මගේ ජීවිතයේ ඔහු ජීවමාන චරිතයක් ලෙසම සිටින නිසා විය යුතුය. "පේ අයියා" යනු මගේ මනෝලෝකය තුල මැවුනු ජීවමාන චරිතයක්ම වන්නේය.

වසර ගණනාවකට පසු කියවූ පොත පත අතර එවැනි කතා තව තවත් තිබුනද "පේ අයියා" තරම් මා සිතේ රැදුනු පොතක් නොමැති තරම්ය. එ නිසාම පොත් එකතු කරන්නට ගත් මුල් අවධියේ සිටම මාගේ පොත් එකතුවට "පේ අයියා" එකතු කර ගැනීම මාගේ අභිප්‍රායක් විය. නමුත් අභාග්‍යයක මහත ඒ වන විට "පේ අයියා" අපගේ පුස්තකාලයෙන් අතුරුදන් වී ඇත. එය සොරකමක් නොවන්නට ඇත. ඒ එම කාලය වන විටත් පොත කියවූ පාඨකයන් ප්‍රමාණය වැඩි වීම නිසා දුර්වර්ණ වී තිබුණු පොතක් වීමය. ඒ නිසා මා සිතන්නේ එය විනාශ වන්නට ඇත. කෙසේ හෝ වේවා මා එය සොයද්දී මා හට එහි ලේඛිකාව මතක තිබුනේද නැත. දැන් මා දන්නේ පොතේ නම පමණකි. 

නමුත් විසි වසරකට පසු දුම්රියේ මිතුරන් පිරිසක් නිසාවෙන් මා අද "පේ අයියා" පොතේ හිමිකරුවෙක් වී අවසානය. ඒ මා මිතුරු ඉශන්ද වර්ශගේ නිසාවෙනි. මා ඔහුට සදා ස්තූතිවන්ත වෙමි. විසි වසරක් තිස්සේ සෙවූ පොත මා අත තැබූ විට දැනුනා වූ ඒ හැගුම් සමුදාය විස්තර කිරීමට තරම් මා සතු වචන එකතුව ප්‍රමාණවත් නොවේ. විසි වසරකට අධික කාලයකට පසු මාගේ පොත් එකතුවේ ඇති වටිනාම පුස්තකය මා අතට හමුවී අවසන්ය. මාගේ ජීවිත කාලය තුල මා හිමිකරුවකු වන්නට බලාපොරොත්තු වූ පොත් දෙකම අද මා සතුය. ඒ වයි. පෙරෙල්මාන්ගේ ගණිත විනෝදය හා මාලිනී විජයවීරගේ පේ අයියා පොත් දෙකයි. තවමත් අවසන් නැත. පේ අයියා පොතෙහි දෙවැනි පිටපතකුත් අවැසිය. ඔබේ සිතිවිලි නිවැරදිය.. ඇයි දෙවන පිටපතක් යැයි ඔබට සිතෙනු ඇත. ඒ එක් පිටපතක් මාගේ ජීවිතය අවසන වන තුරුත් මා ලග සුරැකිව තබන්නටත් දෙවැනි පිටපත එය කියවා රසවිදින්නට අන් අය අතට ලබා දෙන්නටත්ය. එය ඒ තරම්ම අගනා බව මා දන්කා නිසාවෙනි. 

පේ අයියා සොයා ගොඩගේ පොත් මැදුර ඇතුලු ලංකාවේ විසිර ඇති විවිධ පොත් ප්‍රකාශකයින් වෙත දුරකථන ඇමතුම් දුන්නේ පේ අයියා ලියූ මාලිනී විජයවීර මා හදුනන අයෙකු නිසා නොවේ. පොත් ප්‍රදර්ශනවල ප්‍රදර්ශන කුටියක් පාසා පේ අයියා තිබේ දැයි අසන්නට පමණක් ගියේ අතේ මුදල් ඇතිවද නොවේ. නමුත් ඒ වෙලාවේදී තිබුනොත් අත ඇති දෙයක් දී හෝ පොත රැගෙන ඒමේ චේතනාවෙනි. ජීවිත කාලයක් සෙවූ පොත අද මා අසලය. දුර්වර්ණ වුවද අකුරක්වත් අඩු නැතිව පේ අයියා මා වෙත ලබා දෙන්නට තරම් කාරුණික වූ මා මිත්‍රයාටත් ඔහුට මේ පොත මා වෙත ලැබෙන තුරු වචනයෙන් හෝ උදව් වූ සැමටත් මාගේ කෘතඥ පූර්වක ස්තූතිය මෙලෙස පුද කරමි. 

අවසන ලිවිය යුතුමය "පේ අයියා" තවත් එක් කතාවක් පමණ්ම නොවන්නේය.....

පැන මඩ කඩිති වැව් තාවලු

සුනිල් එදිරිසිංහ විසින් ගායනා කරන පැන මඩ කඩිති වැව් තාවලු ගීතය තැනෙක ගුරු ගීතය ලෙසින් හදුන්වනු අසා ඇත්තෙමි. චිංගීස් ආයත්මාතව් විසින් රචිත රුසියානු නවකතාවක් වන ගුරු ගීතය මෙම ගීතයේ අර්ථය සමග කොරම් ගැලපේ දැයි සිතීම ඔබට බාරය. මහින්ද චන්ද්‍රසේකර විසින් රචිතව රෝහණ වීරසිංහයන්ගේ සංගීතයෙන් හැඩවූ මෙම ගීතය අපූර්ව වන්නේ මේ සියල්ල කරා සිත දිව යන නිසාවෙන්ම යැයි මට සිතේ.

පැන මඩ කඩිති වැව් තාවලු වැහි කාලේ
පෙන්නා මග නොමග නොවැටී යන තාලේ
සිප් කිරි පෙවූ මූසිලයින් උඩු මාලේ
අපෙ ගුරුතුමා යයි තාමත් ඉස්කෝලේ

මෙහි කතා නායකයා පැරණි ගුරුවරයෙකි. ඔහු ලමයෙකුව ඉන්නා කල ගුරුවරුන්ට ලැබූ සැලකිල්ලට වඩා අද ඔහු ලබන සැලකිලි වෙනස් වී ඇත. ඔහුද තම ශිෂ්‍යයන්ට සමාජයේ සැලකුම් ලබමින් උගතෙකු වියතෙකු වන ආකාරය කියා දී ඇත. ඔහුගෙන් උගත් සිසුවන් දැන්සමාජයේ ඉහල තැන් වලද ඇත. නමුත් ඔවුන් කිසිවෙකුත් තම ගුරුවරයා පිලිබඳ සොයා බලන්නේ හෝ මගතොට දැක කතා කරන්නේද නැත. පැරැණි වයසට ගිය ගුරුවරයා තවමත් පැරණි පාසලේම අවසන් කාලය උගන්වමින් සිටී. තව නොබෝ දිනකින් ඔහු විශ්‍රාම යනු ඇත. ඔහු ඉගැන්වූ පාසල කෙබඳුද? එහි දරුවනට උගන්වන්නට ඔහු දැක්වූ අපරිමේය වෙහෙස රචකයා ගෙනෙන්නේ පලමු පද පේලි දෙකකිනි. තෙවෙනි පෙල ලමුන් දැන් සිටින තැන පිලිබඳව ගුත්තිල කාව්‍ය ඇසුරින් ගෙනහැර් පායි. සිව්වන පෙල ගුරුවරයා තම අවසන් කාලය වන තුරුත් තම සේවය නොපිරිහෙලා ඉටුකරන බව කියාපායි.
සාමා අමර විකුණති බස් පොළේ කජු
කුමාරෝද පිටු දන් දෙති එයින් මතු
උගත මනා ශිල්පය පිල් කඩ නොපැතූ
වේවැල වටා ඉකිබිඳ දඬුවමක් පැතූ

මෙහිදී රචකයා මවන්නේ ුප පු'චි කාලයේ කියවූ පොත පතේ සිටි සාමා අමරලා විය යුතුය. ඔවුන් වැනි ගැමි තරුණ තරුණියන් අධ්‍යාපනයක් නොලැබීමට හේතුව නම් දරිද්‍රතාවයයි. එනයින් ඔවුන් පොත පත හදුනාගන්නේ හෝ එහි වටිනාකමක් නොදනී. එබැවින් කුමාරෝදයේ පිටු ගලවා දෙන්නට මැලි නොවෙති. නමුත් වේවැලි පාරක් ගසා එයින් දරුවන්ගේ ඉකිබිදුම් ඇසීමට අකමැති වුන ගුරුතුමාට අද ඔවුන් වැන්නවුන්ගේ අධ්‍යාපනය වැඩි දියුණු කරන්නට නොහැකව ඇත. ගුණගරුක වූ දුප්පත් දරුවන් සදහා බලෙන් පාරක් ගසා හෝ යමක් ඉගැන්වීමට නොහැකි වීම පිළිබදව ගුරැවරයා පසුතැවිලි වන සෙයකි. එයට හේතු වන්නේ මූසිලයන් වැනි ගොලබාලයන්ගේ ක්‍රියාකාරකම් විය යුතුය.

රන්මසු පටපිළී අබරණ උරණ වෙලා
සමන්පිච්ච කැකුළිය ගෙයි මිලින වෙලා
ගුරු නිවහනේ කඳුලට උල්පතක් වෙලා
ලොකු හාමිනේ ඇත බිතු සිතුවමක් වෙලා

කතා නායකත්වය, අපගේ ගුරුතුමා මිළ මුදල් පසු පස දුවනවාට වඩා ඉගැන්වීම පිළිබදව තමා මූලිකව හිතුවේ. ඒ නිසාම ඔහු සතුව වස්තුවක් නෑ. ඔහුට හිමි ගුරු නිවාසය පමණයි. නමුත් ඔහුට විවාහවන වයසේ දියණියක් ඉන්නවා. ඇය විවාහ කරල දෙන්න ඇය වෙනුවෙන් දායාදයක් ඔහු සොයල නැහැ. ඒ නිසාම ඇයට ස්වාමියෙක් හොයන්න අමාරුයි. නමුත් මෙි සියල්ල ඉවසාගෙන කදුලින් පිරුණු ජීවිතයක් ගත කරනවා වුනත් ඔහුගේ බිරිද තවමත් ඹහු සමග ජීවිතය ගෙවනවා. තොටගමුවේ ශ්‍රී රාහුල හිමියන් ලියූ සැළලිහිණි සංදේශයේ එන "මිතුරු තොමෝ දුක සැප දෙකෙහිම පැවති බිතුසිතුවම් මෙන් පිටු පා නොයා විතී" යන කොටසෙන් මෙම බිරිද සදහා උපමාවක් යොදාගන ඇති බවයි මම අහල තියෙන්නේ. කොහාම වුනත් ඇයගේ ආදරය ගැන කියන්න වෙන ක්‍රමයකට වඩා මේ ක්‍රමය වඩා සාර්ථකයි කියලයි මගේ හැගීම. මොකද ඔහු හා හිද විදින දුක ඇය ඉවසා දරා සිටිනයුරු බැලූ විට බිතු සිතුවමක් වැන්නේම විය යුතුයැයි මට සිතේ.

කෙසේ වුවද සෙමෙන් ගලා යන අපූරු රිද්මයකින් හෙබි සංගීතයෙන් ඔබ වැටුන මෙම ගීතය නිදහසේ රසවිද බලන්න යැයි මා ආරාධනා කරනවා.


පැන මඩ කඩිති වැව් තාවලු වැහි කාලේ
පෙන්නා මග නොමග නොවැටී යන තාලේ
සිප් කිරි පෙවූ මූසිලයින් උඩු මාලේ
අපෙ ගුරුතුමා යයි තාමත් ඉස්කෝලේ

සාමා අමර විකුණති බස් පොළේ කජු
කුමාරෝද පිටු දන් දෙති එයින් මතු
උගත මනා ශිල්පය පිල් කඩ නොපැතූ
වේවැල වටා ඉකිබිඳ දඬුවමක් පැතූ

රන්මසු පටපිළී අබරණ උරණ වෙලා
සමන්පිච්ච කැකුළිය ගෙයි මිලින වෙලා
ගුරු නිවහනේ කඳුලට උල්පතක් වෙලා
ලොකු හාමිනේ ඇත බිතු සිතුවමක් වෙලා

පැන මඩ කඩිති වැව් තාවලු ...

සංගීතය: රෝහණ වීරසිංහ
පද රචනය: මහින්ද චන්ද්‍රසේකර
ගායනය : සුනිල්  එදිරිසිංහ