ඈත කඳුකර හිමව් අරණේ


 


















ලංකාවේ ගීත අතරේ බොහෝමයක් අප දකින්නේ ස්ත්‍රී වර්ණනා කිරීම්ය. ස්ත්‍රීත්වය වර්ණනාවේ දී විවිධාකාරයේ යෙදුම් භාවිතා කරනු දැකිය හැකි වේ. නමුත් සංස්කෘතිමය හෝ කලාත්මක වශයෙන් පුරුෂ වර්ණනාවක් දැකිය හැකි වන්නේ කලාතුරකිනි. මා එවන් අවස්ථා දෙකක් සිහි කරමි. ඉන් එකක් නම් යසෝධරාව විසින් බුදුන් වහන්සේ වර්ණනා කිරීමයි. දෙවැන්න නල දමයන්ති කතාව තුලයි.

මා මෙහි සඳහන් කරන්නේ එකී දෙවැනි කතාව තුලින් නිර්මිත ගීතයේ කතාවයි. ගීතයේ අරුත පිලිබඳ සිතන්නට කලින් ගීතයේ කතාව පිලිබඳ අව‌බෝධයක් ලබා ගැනීම සුදුසු යැයි මා සිතමි. මහා භාරතයේ එන් නල දමයන්ති කතාව ඇසුරින් චිත්‍රසේනයන් නිර්මාණය කල නල දමයන්ති මුද්‍රා නාටකය ඇසුරින් නිර්මිත මෙම ගීතයේ කතා නායකයා වනුයේ හංසයෙකි. මහගම සේකරයන් විසින් රචිත ගීතයට තනුව ලබා දෙන්නේ ආචාර්ය ලයනල් අල්ගමයන් විසිනුයි. පණ්ඩිත් අමරද‌ේවයන් විසින් ගායනා කරන මෙම ගීතය ඉතා අපූර්ව අයුරින් පුරුෂයා වර්ණනා කරයි.

නල දමයන්ති කතාවට අනුව නිෂධ රාජ්‍යයේ විසූ නල කුමරුවන් රූප ශ්‍රීයෙන් මෙන්ම අශ්වයන් ධාවනයේ අති දක‍්ෂයෙක් වීය. ධර්මිෂ්ඨ පාලකයෙකු වූ හෙතෙම විවිධ රටවල තොරතුරු රැස් කිරීම උදෙසා චරපුරෂයින් යොදවා තිබින. දිනක් ඉන් එක් චරපුරුෂයෙකු පැමිණ විදර්භ නම් දේශයේ පාලකයා වන හිම රජුන්ගේ වැඩිමහල් දරුවා වන දමයන්ති කුමරිය පිළිබඳව සැල කර සිටින්නට විය. වරෙක තමා ඈ දුටු බවත් කුමරියගේ රූපශ්‍රීය දුටුවනම තමාට නල කුමරුවන් සිහි වූ බවත් එම කුමරියට ගැලපෙන්නේ නල කුමරුවන් බවත් සැල කර සිටියේය. දමයන්ති කුමරියගේ රූ සිරිය පිලිබඳ ඇසූ නල කුමරුවන් සිතෙන් ඇයට ආලය කරන්නට විය.

දමයන්ති කුමරිය පිලිබඳ සිතමින් විල් තෙරක ඇවිදමින් සිටින නල රජු ඉතා ශෝභමාන වූ හංසයෙකු දකිනවා. නල කුමරු එම හංසයා සැනෙකින් අල්වා ගත් පසු හංසයා තමාට ජීවිත දානය දෙන ලෙසත් නල කුමරුවන්ගේ සි

සිතෙහි ඇති ආදරය පිළිබඳ තමා දන්නා බවත් සැක කර සිටින්නට විය. කෙසේ හෝ දමයන්ති කුමරියට නලකුමරුන් පිලිබඳ පුවත සැල කරන්නටත් ඇයගේ සිතෙහි නල කුමරුවන් ගැන අදහසක් ඇති කරනන්නටත් හංසයා පොරොන්දු විය. එම පොරොන්දුව අසා සිටි නල කුමරුන් සතුටුව හංසයා නිදහස් කරන ලද්දේය. පොරොන්දු පරිදි දමයන්තිය සොයා ගිය හංසයා නල කුමරුවන් වර්ණනා කරන්නට විය. ඇගේ සිතේ කුමරුවන් පිලිබඳ ආදරයක් ඇති කරන්නට තරම් ඒ් වර්ණනාව සමත් විය.

මෙම ගීතයේ කියැවෙන්නේ එකී වර්ණනාවයි.

ඈත කඳුකර හිමව් අරණේ
සීත චන්දන ලපලු හෙවනේ්
සුළං රැල්ලේ පාව එන්නේ
ඔහුගෙ නාමය වේ

සඳුන් ගස් වලින් පිරුනු සීතල හිම වනාන්තර අතරින් හමාගෙන එන සීතල හුලං වල පාවෙලා එන්නේ ඔහු‌ගේ නාමයයි. හංසයා දමයන්තියට නල කුමරුවන් පිළිබඳ වර්ණනාව අරඹන්නේ එලෙසයි. ඔහු පිළිබඳ නොදත් අයෙත් නැහැ. ඒ වගේම ඔහුව දන්නේ ධර්මිෂ්ඨයෙකු නිසා සුන්දරවයි ඔහුගේ නාමය පිලිබඳ මිනිසුන් දන්නේ.

සඳැල්ලේ මිණි තලාවේ
තාරකා පිපි වෙලාවේ
ලදැළියන්ගේ සීන අතරේ
මැවෙයි ඒ රූපේ

අහසේ තාරකා තියෙන රාත්‍රියක මැණික් සඳලු තලයක ඉන්න වෙලාවක් ගැන හංසයා මතක් කරන්නේ ඒ තියෙන සුන්දරත්වය ඉතාමත් ඉහල නිසයි. එහෙම සුන්දරත්වයක ඉන්න සුන්දර කුමාරිකාවන්ගේ වුනත් සිහින වල ඉන්නේ නල කුමාරයා. ඒ සුන්දර මොහොතට වඩා නල කුමාරයාගේ සුන්දරත්වය වැඩි බව හංසයා පෙන්වන්නේ එහෙමයි.

රනින් කල වන් පුළුල් උරයෙන්
හසුන් ළමැදේ මුස කරන්නේ
හදේ මෝරන ආදරේ
සඳේ සොමි ගුණ යා කෙරේ
සරා ගී නිල් නුවන් බඳුනින්
නුරා ඉතිරෙන්නේ

රත්තරනින් කලා වගේ තියෙන පිරුණු පපුවක් තමයි නල කුමාරයාට තියෙන්නේ. ඒ තරම් සුවිසල් වටිනා කියල හදවතක් හිමි කුමාරයෙක්ට තුරුල් වුනාම කාන්තාවන්ගේ පයෝධර මුසපත් වෙනවා. හදවතේ ආදරය හට ගන්නවා. ඔහුගේ ඇස් සරාගයෙන් පිරිලා නුරා රසය ඉතිරී යනවා. ඒ තරම් ඔහු ලස්සනයි. පෞරුෂයක් හිමියි.

ඈත කඳුකර හිමව් අරණේ
සීත චන්දන ලපලු හෙවනේ
සුළං රැල්ලේ පාව එන්නේ
ඔහුගෙ නාමය වේ //

සඳැල්ලේ මිණි තලාවේ
තාරකා පිපි වෙලාවේ //
ලදැළියන්ගේ සීන අතරේ
මැවෙයි ඒ රූපේ

ඈත කඳුකර හිමව් අරණේ
සීත චන්දන ලපලු හෙවනේ
සුළං රැල්ලේ පාව එන්නේ
ඔහුගෙ නාමය වේ

රනින් කල වන් පුළුල් උරයෙන් //
හසුන් ළමැදේ මුස කරන්නේ
හදේ මෝරන ආදරේ
සඳේ සොමි ගුණ යා කෙරේ
හදේ මෝරන ආදරේ
සඳේ සොමි ගුණ යා කෙරේ
සරා ගී නිල් නුවන් බඳුනින්
නුරා ඉතිරෙන්නේ

ඈත කඳුකර හිමව් අරණේ
සීත චන්දන ලපලු හෙවනේ
සුළං රැල්ලේ පාව එන්නේ
ඔහුගෙ නාමය වේ

ගායනය - පණ්ඩිත් අමරදේව
පද රචනය - මහගම සේකර
සංගීතය - ආචාර්ය ලයනල් අල්ගම

Graffiti, Mural සහ Wall Arts

පසුගිය කාලය පුරාවට ලංකාවේ තරුණ තරුණියන් විවිධාකාරයේ රැළි ඇති කරමින් සිටී. එයින් බොහෝමයක් ඇති කරන්නට මාධ්‍යය ලෙස භාවිතා වූයේ මුහුණු පොතයි. මෙසේ ඇති වූ අලුත්ම රැල්ල ලෙස ඇත්තේ මාර්ග දෙපස පොස්ටර් වලින් වසා තිබූ තාප්ප සහ බිත්ති පුරා සිතුවම් කිරීමේ රැල්ලයි. මේ පිළිබඳව ලිපියක් ලිවීම සඳහා කීප වාරයක් උත්සාහ කලද මාගේ රාජකාරි කටයුතු සහ විවිධ ගැටලු හේතුවෙන් කාලයක් සොයා ගැනීමට නොහැකි විය. කෙසේ හෝ වේවා ලිපිය ලිවීම සඳහා මෙසේ කාලය සොයා ගතිමි.

මම මුලින්ම කියන්නම් Graffiti කියන්නේ මොකක්ද කියලයි. හූරන ලද යන වචනයේ අරුත ලබා දෙන Graffitiato  නැමැති ඉතාලි වචනයෙන් බිඳී ආ Graffiti කියන වචනයෙන් හඳුන්වන කලාව වචනයේ පරිසමාප්තියෙන්ම සූරන ලද අකුරු වලින් සමන්විත පණිවිඩයක් ලබා දීම සඳහා නිර්මාණය වූ කලාවක්. අතීත ඊජිප්තුව, අතීත ග්‍රීසිය සහ රෝමාණු අධිරාජ්‍යයේ ඉතිහාසය දක්වා විහිදෙන මෙම කලාව අප රට තුල සීගිරියේ කුරුටු ගී වශයෙන්ද පවතී. පාලකයන්ගෙන් අවසරයකින් තොරව පණිවිඩක් ලියා දැක්වීමේ ක්‍රමයක් ලෙසද භාවිතා වන මෙම කලාව අතීතයේ අකුරු වලට වඩා පමණක් සීමා වූ නමුත් අද ඒ වටා විවිධ හැඩතල හා රෑප භාවිතා කරමින් සහ විවිධ වර්ණ භාවිතා කරමින් සිදු කිරීම දක්වා විකාශනය වී තිබේ. මෙකී කලාව භාවිතා කරමින් පාලක පන්තිය විවිධ වැරදි තීරණ සම්බන්ධයෙන් ද පරිසර හානි හෝ විවිධ පන්ති සඳහා සිදුවන අසාධාරණකම් සම්බන්ධයෙන් බලපෑම් ඇති කිරීමට මේ හරහා නිර්මාණකරුවන් පෙළඹී තිබේ. ඒ හෙයින් මෙකී කලාව සඳහා බොහෝ විට පාලක පන්තියේ අප්‍රසාදය පල කරනු ලැබේ. එබැවින් මෙකී නිර්මාණකරුවන් තම අනන්‍යතාව සඟවා ගනිමින් කටයුතු කරනු දැකිය හැකි වේ. විවධ අනවර්ථ නාමයන්ගෙන් මෙම නිර්මාණ වල අයිතිකරුවන් තමාව නිර්මාණය හරහා හඳුන්වා දෙනු ලැබේ. තවද කිසිදු පෙර සූදානමකින් තොරව මෙම නිර්මාණ සිදු කරනු ලැබීමත් කෙටි කාලයක් තුලදී මෙම නිර්මාණ සිදු කිරීමත් විශේෂ ලක‍ෂණ වශයෙන් දැකිය හැකිය.
ඊජිප්තුවේ Kom Ombo දේවස්ථානයේ Graffiti සිතුවමක්
සීගිරි කඩපත් පවුරේ Graffiti ලියවලි
දෙවන ලෝක යුධ සමය වොෂින්ටනයේ සිතුවමක්
ටොරොන්ටෝවේ තිබූ නව Graffiti කලාවේ සිතුවමක්
දෙවැනි වර්ගය වනුයේ Mural Arts ලෙස හැඳින්වෙන කොටස වේ. පූර්ව ශිලා ලේඛන වල පවා සඳහන් කර ඇති මෙම කලාව වැඩි වශයෙන් භාවිතා කර ඇත්තේ 19 වන සියවසේ දීය. මෙහි දී බිත්තියක් තම කැන්වසය වශයෙන් තෝරාගෙන සම්පූර්ණ නිර්මාණයක් සිදු කරනු ලැබේ. බොහෝවිට කුඩාව සිදු කරනු ලැබූ නිර්මාණයක් භාවිතයෙන් එය විශාල නිර්මාණයක් ලෙස ප්‍රති නිර්මාණය කිරීම මෙහි දී දක්නට ලැබෙන විශේෂ ලක‍්ෂණයකි. මේවා බොහෝ විට පරිසරයේ ඇති දර්ශනයට ගැලපෙන අයුරින් මිනිස් පරිකල්පනයට පණිවිඩයක් ලබා දෙන ආකාරයෙන් මෙම නිර්මාණය සිදු කරනු ලැබේ. එහිදී නිර්මාණකරුවා විසින් අවසරයක් ඇතිව නිර්මාණ සිදු කරනු ලබන අතර පරිසරය හා ප්‍රමාණය පිළිබඳ හොඳ අධ්‍යයනයකින් පසු ඒ ස්ථානයට ගැලපෙන අයුරින් නිර්මාණයේ දළ සටහනක් නිර්මාණය කර එය විශාල කර නිර්මාණය කිරීම මෙහිදී දක්නට ලැබේ. 
අංන්තා ලෙන් සිතුවම් -  Mural ක්‍රමයට ඇඳි ඉපැරණි සිතුවම්
Mural ක්‍රමයට ඇඳි ඉපැරණි සිතුවම්
ලෙන් චිත්‍ර - Mural ක්‍රමයට ඇඳි ඉපැරණි සිතුවම්
Mural ක්‍රමයට ඇඳි ඉපැරණි සිතුවම්
නව Mural සිතුවම්
නව Mural සිතුවම්
නව Mural සිතුවම්
නව Mural සිතුවම්
නව Mural සිතුවම්
නව Mural සිතුවම්
තෙවැනි වශයෙන් මා නම් කර ඇත්තේ Wall Arts ලෙසයි. මෙසේ හඳුන්වනු ලබන්නේ මා පෙර කියූ නිර්මාණ ක්‍රම දෙකම භාවිතා කරමින් සිදු කරනු ලබන නිර්මාණ වේ. මේ වනවිට ලංකාව පුරා මා දකින්නේ wall arts වේ. නමුත් මේ මගින් පණිවඩයක් ලබා දීමේ ක්‍රමවේද පිළිබඳව තරුණ නිර්මාණකරුවන් සිතා බැලිය යුතුවේ.

දැන් අපි බලමු වර්තමානයේ තරුණ පිරිස් බිත්ති හා තාප්ප පුරවමින් පින්තූර අඳින්න එකතු වුන රැල්ල පිළිබඳව. වත්මන් නිර්මාණකරුවන්ගේ නිර්මාණ පිළිබඳව මා සතුව නම් එතරම් පැහැදීමක් ඇති නොවේ. බහුතරයක් නිර්මාණ වලින් ලබා දෙන්නා වූ පණිවිඩයක් සම්බන්ධයෙන් තීරණය කල නොහැකි තත්ත්වයක් ඇතිව තිබේ. බොහෝ තැන්වලදී Mural ක්‍රමවේදය භාවිතා කරන බවක් දක්නට ලැබුණද එකී කලාවේ මූලික ලක‍ෂණය එහි දක්නට නොලැබේ. දැන් පවතින බොහෝමයක් නිර්මාණ වල දැකිය හැකි වනුයේ කුඩාවට නිර්මාණය කල චිත්‍රයක් හෝ ඡායාරූපයක් විශාලව ප්‍රතිනිර්මාණය කිරීම පමණකි. තවද Mural ක්‍රමය භාවිතා කර නිර්මාණය කරන නිර්මාණයක් ආසන්නයේම කොටස් වශයෙන් සිදු කරනු ලබන Graffiti නිර්මාණ තිබුනද ඒවා තුල ද Graffiti කලාවේ මූලික අරමුණ භාවිතා වන බව නොපෙනේ.
කටු සටහන් කිරීම
අප දකින තරුණ නිර්මාණකරුවන්ගේ නිර්මාණ අතර තරඟකාරීත්වයක් දැකිය හැකි අතර එකී තරඟය හේතුවෙන් කලාකරුවාගේ කලාකාමී හැකියාව වෙනුවට නිර්මාණ ප්‍රේක්ෂකයා වෙත හැඟුම් දනවන්නට අසමත් වී ඇති බව මා දකිමි. එසේ සිදු වීමට ප්‍රධාන හේතුවක් වශයෙන් මා දකින්නේ නිර්මාණ අතර සිතුවිලි ගමන් කර වීමට තරම් වූ ඉඩක් නිර්මාණ අතර නොතිබීමයි. 
පරිසරයට අනුගත වූ Mural සිතුවමක්
උදාහරණ වශයෙන් බොහෝ නිර්මාණ සිදු කිරීමේ දී හිස්තැන් නොතබමින් තාප්පය හෝ බිත්තිය කොටස් වශයෙන් වෙන් කර ගනිමින් එකිනෙකට වෙනස් නිර්මාණ රාශියක් සිදු කරන්නේ ඒ එක් එක් නිර්මාණ අතර කිසිඳු ඉඩකටක් නොතබමිනි. නමුත් මෙකී නිර්මාණ ක්‍රමවේදය නිසා නිර්මාණය රසවිඳින්නට තරම් ඉඩ කඩක් නොමැති වී ඇති බව තමයි මගේ නම් හැඟීම. 
ඉතා කුඩාවට නිර්මාණය කරන ලද නව Mural සිතුවමක්
ඉතා අඩු තීන්ත ප්‍රමාණයක් භාවිතා කරමින් හා පරිසරයට අනුගත වෙමින් කල නව Mural සිතුවමක්
අවසාන වශයෙන් මෙකී නිර්මාණ වඩා සාර්ථක නිර්මාණ බවට හා අර්ථවත් බව ඇති කිරීම සඳහා මා යෝජනා කීපයක් සඳහන් කරන්නට කැමතියි. එහිදී තරුණ තරුණියන් හැකියාවන් තෝරා බේරා ගනිමින් සිදු කරනු ලබන කටයුත්ත සාර්ථක කර ගැනීම සඳහා තම දායකත්වය ලබා දීම සිදු කල යුතුය. අකමැත්තකින් වුටද පිළිගත යුතු කාරණය නම් හැමෝටම චිත්‍ර ඇඳීමේ හැකියාවක් ‌නොමැති බවයි. හැමෝටම නිර්මාණාත්මක චින්තනය නෑ. සමහර අඳින්න පුළුවන් නමුත් නිර්මාණයක් හිතා ගන්න බැරි අය මම දැකල තියෙනවා. ඒ් නිසා නිර්මාණය කල යුතු ස්ථානය පරීක‍්ෂා කරල ඒ ස්ථානයට ගැලපෙන අයුරින් වූ නිර්මාණයක සැලැස්මක් සකස් කර ගැනීම සුදුසු වෙනවා. ඊට පස්සේ ඒ අදහස පින්තූරයක් විදිහට කටු සටහනක් සකස් කර ගත යුතු වෙන්නේ අදාල ස්ථානයට අනුගත වෙන අයුරින්. ඊට පස්සේ ඒ සිතුවම ප්‍රති නිර්මාණය කිරීම සිදු කල යුතු වෙනවා. ‌‌මෙකී සියල්ල ඒ ආකාරයෙන්ම සිදු කිරීම තුලින් අපූරු නිර්මාණයක් සමාජයට ලබා දීමේ හැකියාවක් ලැබෙනවා. නමුත් යම් කිසි කෙනෙක් පුරුදු වෙන්න ‌මේ වගේ ‌පොදු තැනක චිත්‍ර අඳිනවා නම් ඒක ඒ තරම් ගැළපෙන වැඩක් ‌නෙවෙයි. සහ සාර්ථක වැඩක් නම් ‌නෙවෙයි.

පින්තූරය ගැන සැලැස්ම හදන්න කෙනෙකුත් ඒක එතැනට අඳින්න කෙනෙකුත් ආවාම ඉතිරි අයට ඒ අය හදාගත්ත කටු සටහනේ විදිහට පාට කරන්න වගේ ‌දේවල් වලට උදව් කරන්න පුළුවන්. මේ මගින් හරියාකාර පණිවිඩයක් එක්ක නිර්මාණයක් බිහිකරන්න පුළුවන් වෙයි. නමුත් එහා ගම කල නිසා අපිත් කරනවා කියන මතයේ ඉඳගෙන නම් චිත්‍ර නිර්මාණය කරන්නේ නැති තරමට තමයි හොඳ.
සමාජ පණිවුඩ ලබා දීම සඳහා කර ඇති Mural සිතුවම්
සමාජ පණිවුඩ ලබා දීම සඳහා කර ඇති Mural සිතුවම්
සමාජ පණිවුඩ ලබා දීම සඳහා කර ඇති Mural සිතුවම්
සමාජ පණිවුඩ ලබා දීම සඳහා කර ඇති Mural සිතුවම්
දැන් අපි සමාජයේ දකින බොහෝමයක් නිර්මාණ වල තියෙන්නේ දුටු ගැමුණු රජතුමා යෝධයෝ එක්ක ඉන්න ටිකයි. රාවන රජුන්ගේ සිත්තම් හා කාටූන් වල චරිත විතරයි. එමෙන්ම ජාතික වීරයෝ රණවිරුවෝ සහ එක් එක් පුද්ගලයානු බද්ධ වූ වීරයන්ගේ පින්තූරත් මේ අතරේ සිතුවම් වෙනවා. නමුත් ඒ කිසිවක් ඒ් කියන්නා වූ ප්‍රදේශයේ දී එහෙම නැතිනම් ඒ තාප්පයට ගැලපෙන්නේ නැහැ.
නව අදහස් ඇති පරිසරයට අනුගත වූ Mural සිතුවම්
නව අදහස් ඇති පරිසරයට අනුගත වූ Mural සිතුවම්
නව අදහස් ඇති පරිසරයට අනුගත වූ Mural සිතුවම්
නව අදහස් ඇති පරිසරයට අනුගත වූ Mural සිතුවම්
නව අදහස් ඇති පරිසරයට අනුගත වූ Mural සිතුවම්
මේ සිතුවම් නිර්මාණයෙන් අපට කල හැකි කීපයක් මම උදාහරණ විදිහට දක්වන්නම්. සමාජ අසාධාරණයට ලක්වෙන සිදුවීම් සම්බන්ධයෙන් මතක් කර දෙන්න පුළුවන්. විල්පත්තුව හා ඒ හා බැඳුනු වන විනාශය සිත්තම් කරන්න පුලුවන් ඒ නිසා සිදු වෙන විනාශය පිළිබඳවත් මතක් කරමින්ම. කාන්තා හිංසනය, ලමා අපචාර වගේ දේවල් වුනත් සිත්තම් කරන්න පුළුවන්. හිතන්න. පොදු ප්‍රවාහනයේදී සිදුවෙන් කාන්තා හිංසනය සම්බන්ධයෙන් සිත්තම් ටිකක් පොදු ප්‍රවාහනය ඇතුලේ කලා නම්.. නැත්තම් ඒ ඒ වාහන ඇතුලේ හෝ පිට පරිකල්පිත නිර්මාණ කලා නම් මොනවගේ වෙනසක් සිදු කරන්න පුළුවන්ද? මම නම් හිතන්නේ අපේ ගැටලුව තියෙන්නේ අපි ඒ සීමාවෙන් පිට හිතන්නේ නෑ. කියමනක් තියෙනවා නේ අපූරු නිර්මාණයක් බිහි කරන්න නම් Out of the box හිතන්න කියල.

සමාජ පණිවුඩයක් පරිසරයට අනුගත වෙමින් සිදු කරන ලද Mural සිතුවමක්
පරිසරයට අනුගත වෙමින් සිදු කර ඇති Mural සිතුවමක්
සංකල්පමය Mural සිතුවම්
කාණුවක සිදු කර ඇති Mural සිතුවමක්
ඉතින් ආයේමත් නිර්මාණ සිදු කරන විට මේ ගැනත් හිතල නිර්මාණය කලා නම් අනාගතයටත් වටිනවා. ඒ වගේම මේ නිර්මාණ කලාවට මම වින කටින්න හදනවා හරි මේ නිර්මාණ සිදු කරන්න එකතු වුන පිරිස් අවඥාවට ලක් කරල කකුලෙන් අදින්න හදනවා වත් නෙවෙයි. මේ වගේ අපූරු වැඩක් වෙනුවෙන් ගත කරන තරුණයන්ගේ වටින කාලය ප්‍රයෝජනවත් කරන්නයි මේ උත්සාහය.

ආයේ ලිපියකින් එනකන් ආයුබෝවන්....!

2019 දෙසැම්බර් 26 වන දා වලයාකාර සූර්ය ග්‍රහණයක්


පෘථිවිය දින 365ක් පුරා සූර්යා වටා ගමන් ගන්නා සේම චන්ද්‍රයා දින 27.3කට වරක් පෘථිවිය වටා ගමන් කරයි. මෙම ගමනේ දී ඇතැමි විටක චන්ද්‍රයා, සූර්යයා සහ පෘථිවිය අතරට පැමිණීම නිසා පෘථිවි වාසීන්ට සූර්යයා පූර්ණව හෝ අර්ධ වශයෙන් නොපෙනී යයි.  මෙම සංසිද්ධිය සූර්ය ග්‍රහණයක් ලෙස හැදින්වේ. මෙලෙස පූර්ණ වශයෙන් සූර්යයා නොපෙනී යාම පූර්ණ සූර්ය ග්‍රහණයක් ලෙසද අර්ධ වශයෙන් සූර්යයා නොපෙනී යාම අර්ධ සූර්ය  ග්‍රහණයක් ලෙසද හැදින්වේ. 

සූර්ය ග්‍රහණයක දී චන්ද්‍රයාගේ සෙවනැල්ලෙහි ප්‍රධාන කොටස් දෙකක් හදුනාගත හැකිවේ.
1.       පූර්ණ ඡායාව (Umbra)

2.       උප ඡායාව (Penumbra)

මෙහි දී පූර්ණ ඡායාව තුල සිටින අයෙකුට පූර්ණ සූර්ය ග්‍රහණයක් දිස්වන අතර උප ඡායාව තුල සිටින අයෙකුට අර්ධ සූර්යග්‍ර හණයක් දිස්වේ. තවද පාථිවිය වටා චන්ද්‍රයාගේ ගමන ඉලිප්සාකාර වන බැවින් චන්ද්‍රයාගේ සෙවනැල්ල තුල පෘථිවිය ආකාර දෙකකින් පිහිටිය හැකිය. එනම් කෙටි අරය ඇති අවස්ථාවක සහ දිගු අරය ඇති අවස්ථාවක වශයෙනි. එහිදී කෙටි අරය ඇති අවස්ථාවක සූර්ය ග්‍රහණයක් ඇති වීමේදී පූර්ණ සූර්ය ග්‍රහණ අවස්ථාවේ දී කලු පැහැති වෘත්තයක් පමණක් දැකිය හැකි වන අතර දිගු අරය ඇති අවස්ථාවේ දී පූර්ණ සූර්ය ග්‍රහණය අවස්ථාවේ දී කලු පැහැකි වෘත්තයක් වටා දීප්තිමත් මුදුවක් ආකාරයෙන් සූර්යයා දැකිය හැකි වේ. එය වලයාකාර සූර්ය ග්‍රහණයක් ලෙස හැදින්වේ.


සූර්ය ග්‍රහණයක දී චන්ද්‍රයාගේ සෙවනල්ල මගින් ආසන්න වශයෙන් වර්ග කිලෝමීටර 160ක පමණ ප්‍රමාණයක් වසා ගනු ලැබේ. නමුත් පෘථිවියේ ගමන නිසා මෙම ප්‍රමාණය වෙනස් විය හැකිය. ඒ මෙන්ම චන්ද්‍රයා මගින් සූර්යා වසා සිටින උපරිම කාලය මිනිත්තු 7කුත් තත්ත්පර 30ක් වේ. 
මෙලෙස සූර්ය ග්‍රහණ ඇති වීම කලාතුරකින් සිදුවන සංසිද්ධියක් වන බැවින් ලොව වටා බොහෝ පිරිස් මෙම සංසිද්ධිය සියැසින් දැක ගැනීමට කැමැත්තක් දක්වනු දැකිය හැකිය. ලොව විවිධ ස්ථාන වලට විවිධ කාල වලදී විවිධාකාරයෙන් සූර්ය ග්‍රහණ දැකිය හැකි වන අතර ලංකාවට 2007 වසරේ මාර්තු 19 වන දින අර්ධ සූර්ය ග්‍රහණයක් ද 2010 ජනවාරි 15 වන දින වලයාකාර සූර්ය ග්‍රහණයක් ද දැකිය හැකි විය. මෙම වසරේ සෙසැම්බර් මස 26 වන දා ලංකාවට දිස්වන්නේ ද වලයාකාර සූර්ය ග්‍රහණයකි. තවද 2022 ඔක්තොම්බර් 25 වන දින අර්ධ සූර්ය ග්‍රහණයක් ද ශ්‍රි ලංකාවට දිස්වනු ඇත.
මෙම වලායාකාර සූර්ය ග්‍රහණය පෘථිවයට දිස්වීම ආරම්භ වන ස්ථානයේ දී අර්ධ සූර්යග්‍රහණය දිස්වීම ආරම්භ වන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ වේලාවෙන් උදෑසන 7.59ට වන අතර පූර්ණ සූර්ය ග්‍රහණය දිස්වීම ආරම්භ වීම උසෑසන 9.04ට සිදු වේ. සූර්ය ග්‍රහණයේ උපරිම අවස්ථාව උදෑසන 10.47ට සිදු වන අතර පූර්ණ සූර්ය ග්‍රහණයේ අවසානය දහවල් 12.30ට සිදු වේ. අර්ධ සූර්ය ග්‍රහණය අවසානය සිදු වන්නේ පස්වරු 1.35ට ය. නමුත් ශ්‍රී ලංකාවේ අයට මෙය දිස්වීම ආරම්භ වන්නේ උදෑසන 8.08ට වන අතර අවසානය උදෑසන 11.27ට පමණ සිදු වේ.

දක්වා ඇති ශ්‍රී ලංකා සිතියමේ ඇති A, B සහ C ලෙස දක්ව ඇති වර්ණ කලාප තුනෙහි සූර්ය ග්‍රහණය දිස්වන ආකාරය පහත දක්වා ඇත.


A
B
C
හිරු වැසී යන ප්‍රමාණය
93.5%
91.5%
88.6%
සම්පූර්ණ ග්‍රහණ කාලය
පැය 3 මිනි. 11 තත්. 48
පැය 3 මිනි. 15 තත්. 55
පැය 3 මිනි. 13 තත්. 38
වලයාකාර සූර්ය ග්‍රහණය පවතින කාලය
මිනිත්තු 3 තත්පර 11
වලයාකාරව දිස් නොවේ
වලයාකාරව දිස් නොවේ
අර්ධ සූර්ය ග්‍රහණය ආරම්භය
පෙ. ව. 08.08.57
පෙ. ව. 08.11.11
පෙ. ව. 08.10.35
පූර්ණ සූර්ය ග්‍රහණයේ ආරම්භය
පෙ. ව. 09.33.38
පූර්ණව වැසී නොයයි
පූර්ණව වැසී නොයයි
උපරිම අවස්ථාව
පෙ. ව. 09.35.13
පෙ. ව. 09.39.22
පෙ. ව. 09.37.45
පූර්ණ සූර්ය ග්‍රහණයේ අවසානය
පෙ. ව. 09.36.49
පූර්ණව වැසී නොයයි
පූර්ණව වැසී නොයයි
අර්ධ සූර්ය ග්‍රහණය අවසානය
පෙ. ව. 11.20.45
පෙ. ව. 11.27.06
පෙ. ව. 11.24.13

මෙහි දී වලයාකාර අවස්ථාව දිස්වන්නේ  A ලෙස දක්වා ඇති උතුරු ප්‍රදේශයේ  සහ නැගෙනහිර ප්‍රදේශයේ සිටින අයට පමණක් වන අතර B හා C කලාප වල සිටින අයට අර්ධ සූර්ය ග්‍රහණයක් ආකාරයෙන් දිස්වනු ඇත.

A කලාපයට සූර්ය ග්‍රහණය දිස්වන ආකාරය

B සහ C කලාප වලට සූර්යග්‍රහණය දිස්වන ආකාරය
සූර්ය ග්‍රහණයක් නිරීක්‍ෂණය කරනවා නම් කිසිදු විටක පියවි ඇසින් නොබැලිය යුතු අතර ඒ සදහා සකසා ඇති ඇස් ආවරණ භාවිතා කිරීම වඩාත් සුදුසු වේ. එසේ නැතිනම් පෑස්සුම් කරුවන් භාවිතා කරන ඇස් ආවරණ සුදුසු වේ. නමුත් එමගින් වුවද වැඩි වේලාවක් හිරු දෙස බලා සිටීම නොකළ යුතුය. එසේ සිදු කිරීම මගින් සදාකාලික අන්ධභාවයට පත්වීමේ අවධානමක් පවතී. සූර්ය ග්‍රහණයේ ඡායාව දර්පණයක් හෝ දූරේක්‍ෂයක් මගින් තිරයකට පතිත කිරීම මගින් නිරීක්‍ෂණය කිරීම ද සිදු කල හැකිය. 

ප. ලි. දෙසැම්බර් 26 දා ලබා ගත් ඡායාරූප පෙල

Video එක